Fot. Kazimierz Netka
Powinniśmy korzystać z komputerów kwantowych, ale też umieć się bronić przed tymi, którzy owymi komputerami potrafią skutecznie się posługiwać w celach militarnych, wojennych, obronnych i mogą na nas napaść
Fot. Kazimierz Netka
To, że Polska, Gdańsk – stolica Żuław Gdańskich, stolica województwa pomorskiego, a także Żuławy i Zatoka Gdańska są istotne dla obronności – wiadomo prawie każdemu. Jednak, żeby ten region był jednym z najważniejszych miejsc dla NATO – obronnego Paktu Północnoatlantyckiego – tego zapewne wielu z nas się nie spodziewało. W poniedziałek, 30 marca 2026 roku, wydarzyło się coś, co znacząco zmienia naszą wiedzę na ten temat: w Politechnice Gdańskiej powstało pierwsze w Polsce NATO Diana Living Lab – miejsce – „żywe“ laboratorium do badań, sprawdzeń, prac naukowych, doskonalących sposoby obrony w czasach, gdy dominuje wojna hybrydowa, czyli połączenie dużych sił militarnych z mało zauważalnymi, ale równie szkodliwymi, poczynaniami dywersyjnymi różnego typu, przy użyciu urządzeń cybernetycznych, dronów i innych środków do wrogich działań.
Fot. Kazimierz Netka
Do takich nieprzyjaznych aktywności można zaliczyć nawet neohitleryzm, przejawiający się w formie nazwy wystawy: „Nasi Chłopcy. Mieszkańcy Pomorza Gdańskiego w armii III Rzeszy”, neohitleryzm, który od paru miesięcy rozwija się w Gdańsku – tak nam się wydaje. Aż trudno sobie wyobrazić, że ktoś może sięgać daleko w przeszłość ale i takie działania dywersyjne są możliwe. Musimy być więc na to przygotowani, że ktoś nas od środka rozbije, na przykład ci. którzy czują sentyment do czasów niemieckiego nazizmu i wspominają go z rozrzewnieniem, z tęsknotą. I wewnętrzne uderzenie z tego kierunku też jest możliwe.
Fot. Kazimierz Netka
Właśnie dlatego w Politechnice Gdańskiej powstał ośrodek, który będzie służył doskonaleniu metod i urządzeń umożliwiających wykrywanie wszelkiego rodzaju zagrożeń i ich likwidowanie. Niewątpliwie, pomocnym będzie STOS (Smart and Transdisciplinary knOwledge Services) i znajdujący się tam superkomputer Politechniki Gdańskiej – Kraken.
Fot. Kazimierz Netka
W gmachu STOS Politechniki Gdańskiej zorganizowano 30 marca 2026 roku inaugurację NATO DIANA Living Lab, tworzonego w partnerstwie z Ministerstwem Obrony Narodowej i FORT Kraków DIANA Accelerator Poland. Uroczystość odbyła się z udziałem zagranicznych gości, generalicji, admiralicji, parlamentarzystów, naukowców, przedstawicieli przemysłu, samorządów.
Fot. Kazimierz Netka
Spotkanie prowadziła Jaśmina Zwierz – kierownik Zespołu ds. wsparcia przedsiębiorczości i innowacyjności w Pomorskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej, witając gości na inauguracji działalności NATO DIANA Living Lab w Politechnice Gdańskiej.
Fot. Kazimierz Netka
Na tę uroczystość zostali zaproszeni m.in.: Jyoti Hirani-Driver – dyrektor operacyjna i zastępca dyrektora ds. cywilnych NATO DIANA; Jacek Karnowski – sekretarz stranu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej; generał brygady Andrzej Kowalski – zastępca szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej; wiceadmirał Jarosław Wypijewski – reprezentujący dowództwo Wojska Polskiego; generał brygady Marcin Górka – dyrektor Departamentu Innowacji Ministerstwa Obrony Narodowej; Agnieszka Baranowska – wicemarszałkini województwa pomorskiego; Aleksandra Dulkiewicz – prezydent Gdańska; komandor Jarosław Iwańczuk; prof. Rafał Dańko – prorektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie lider FORT Kraków DIANA Accelerator Poland; prof. Krzysztof Wilde – rektor Politechniki Gdańskiej, donator NATO Diana Living Lab w Gdańsku.
Tu dołączamy nagranie wszystkich oficjalnych wystąpień podczas uroczystości inauguracji NATO DIANA Living Lab w Politechnice Gdańskiej:
Poniżej – tezy niektórych wypowiedzi:
– Dzisiejszy dzień jest bardzo ważny dla Politechniko Gdańskiej. Inaugurujemy NATO Diana Living Lab – w partnerstwie z Ministerstwem Obrony Narodowej i z FORT Kraków DIANA Accelerator Poland – mówił prof. Krzysztof Wilde – rektor Politechniki Gdańskiej.
Fot. Kazimierz Netka
Otwieramy przestrzeń dla innowacji na rzecz bezpieczeństwa. Od samego początku naszą intencja jest kreowanie miejsca dla idei praktycznego zastosowania. Dzisiaj bezpieczeństwo państwa zależy nie tylko od wyposażenia, źródeł, zasobów ale coraz więcej zależy od wiedzy, kooperacji, zdolności do szybkich rozwiązań problemów. Geopolityczne napięcie i rosnące naciski, sprawiają, że ochrona infrastruktury staje się coraz ważniejsza.
Livng Lab jest naszą odpowiedzią na te potrzeby. otwieramy przestrzeń, w której innowacje dla bezpieczeństwa i obronności nie tylko będą prezentowane, ale przede wszystkim testowane w warunkach znacznie bliższych realizacji do praktycznego zastosowania.
Jednym z najważniejszych wyzwań jest nasza lokalizacja nad Bałtykiem.
Fot. Kazimierz Netka
Pan rektor przedstawił też dotychczasowe dokonania mogące służyć obronności, zwracając uwagę, że otwierana jest przestrzeń, w której technologia może pracować szybciej i skuteczniej dla bezpieczeństwa Polski i całego Sojuszu NATO.
Następnie głos zabierali m.in.: generał brygady Andrzej Kowalski – zastępca szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który odczytał List od Krzysztofa Nawrockiego – prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej:
Fot. Kazimierz Netka
Jyoti Hirani-Driver – dyrektor operacyjna i zastępca dyrektora ds. cywilnych NATO DIANA:
Fot. Kazimierz Netka
generał brygady Marcin Górka – dyrektor Departamentu Innowacji Ministerstwa Obrony Narodowej, który odczytał List od wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza – ministra obrony narodowej:
Fot. Kazimierz Netka.
prof. Łukasz Kulas, pełnomocnik Rektora Politechniki Gdańskiej ds. NATO DIANA Living Lab:
Fot. Kazimierz Netka
Potem nastąpiło symboliczne przecięcie wstęgi – rozpoczęcie oficjalnego funkcjonowania NATO DIANA Living Lab w Politechnice Gdańskiej:
Fot. Kazimierz Netka
Oto szczegółowe wiadomości, które przekazał nam red. Patryk Rosiński – rzecznik prasowy Politechniki Gdańskiej:
Na Politechnice Gdańskiej zainaugurowano NATO DIANA Living Lab
To nowa przestrzeń do prezentacji i testowania technologii dla bezpieczeństwa i obronności, rozwijanych w programie NATO DIANA. Living Lab, tworzony w partnerstwie z MON i FORT Kraków DIANA Accelerator Poland, ma wspierać praktyczną weryfikację rozwiązań w warunkach bliższych rzeczywistemu użyciu niż standardowe laboratorium. Podczas inauguracji zaprezentowano m.in. system wykrywania i identyfikacji dronów na kampusie PG oraz technologie z obszaru łączności, kryptografii i ochrony infrastruktury krytycznej.
Uroczystość odbyła się 30 marca w Centrum Kompetencji STOS. W programie znalazły się wystąpienia przedstawicieli Politechniki Gdańskiej, NATO DIANA i Ministerstwa Obrony Narodowej, symboliczne przecięcie wstęgi oraz prezentacje innowatorów. Po oficjalnej części wydarzenia odbyła się wizyta w Centrum Operacyjnym NATO DIANA Living Lab.
– Dziś o bezpieczeństwie państwa nie decydują już wyłącznie liczby, sprzęt i zasoby. Coraz częściej decydują o nim także wiedza, współpraca i zdolność do szybkiego testowania nowych rozwiązań. W świecie rosnących zagrożeń hybrydowych, napięć geopolitycznych i presji na ochronę infrastruktury krytycznej uczelnia techniczna nie może być tylko miejscem badań i kształcenia. Musi być także miejscem odpowiedzialnego działania. I Politechnika Gdańska chce taką rolę pełnić – powiedział prof. Krzysztof Wilde, rektor Politechniki Gdańskiej.
To ważny krok w rozwoju zaplecza dla technologii bezpieczeństwa i obronności w Polsce. Politechnika Gdańska wypracowała koncepcję Living Labu jako przestrzeni służącej prezentacji i testowaniu rozwiązań rozwijanych przez podmioty akcelerowane w programie NATO DIANA. Obiekt ma pełnić rolę pomostu między techniczną walidacją a testami w warunkach bliższych realnym scenariuszom użycia.
Fot. Kazimierz Netka
Uruchomienie NATO DIANA Living Lab to ważny krok w przyśpieszaniu wdrażania innowacyjnych rozwiązań rozwijanych w programie akceleracyjnym NATO DIANA. Dzięki stworzeniu środowiska zbliżonego do operacyjnego, a jednocześnie łatwo dostępnego dla partnerów przemysłowych, inwestorów i odbiorców końcowych, Living Lab ma szansę przyśpieszyć integrację i wdrażanie najnowszych technologii dla bezpieczeństwa i obronności” – powiedziała Jyoti Hirani-Driver, Acting Managing Director NATO DIANA.
Jednym z najmocniejszych atutów przedsięwzięcia jest lokalizacja w Gdańsku. Infrastruktura uczelni, bliskość Morza Bałtyckiego oraz istniejące możliwości prowadzenia testów sprawiają, że Living Lab może wspierać rozwój technologii w domenie lądowej, powietrznej i morskiej. To właśnie ten potencjał ma służyć innowatorom rozwijającym rozwiązania o znaczeniu dla bezpieczeństwa i obronności.
– Living Lab wypełnia krytyczną lukę w architekturze innowacyjnej Sojuszu. To pomost między laboratorium a polem walki. Miejsce, gdzie nowe rozwiązanie technologiczne spotyka się bezpośrednio z realiami operacyjnymi, zanim trafi w ręce żołnierza. Tutejsze środowisko testowe jest dostępne przez cały rok i otwarte dla innowatorów z całej wspólnoty Północnoatlantyckiej – napisał w liście Karol Nawrocki, prezydent RP.
– Ten projekt to więcej niż kamień milowy o charakterze instytucjonalnym. To jasny, strategiczny sygnał, że bezpieczeństwo Polski jest nierozerwalnie związane z bezpieczeństwem całego Sojuszu Północnoatlantyckiego. To także wyraźny znak, że współczesne zdolności odstraszania i obrony nie są definiowane wyłącznie przez liczbę sprzętu czy żołnierzy, lecz także przez technologię, odporność społeczną, innowacje i wspólną odpowiedzialność – dodał w odrębnym liście Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier RP, minister obrony narodowej.
Podczas inauguracji zaprezentowano rozwiązania rozwijane przez firmy IS-Wireless, ResQuant, Goldilock i Revobeam, należące do grona NATO DIANA Innovators. Obejmują one m.in. systemy łączności nowej generacji, technologie kryptograficzne, narzędzia cyberbezpieczeństwa oraz rozwiązania związane z wykrywaniem i identyfikacją bezzałogowców. Jednym z najbardziej obrazowych punktów wydarzenia była prezentacja systemu wykrywania i identyfikacji dronów na kampusie PG.
– NATO DIANA Living Lab będzie miejscem, w którym rozwiązania rozwijane w programie NATO DIANA będzie można testować w warunkach zbliżonych do rzeczywistych i oceniać pod kątem ich praktycznego zastosowania. To stwarza realną szansę, by Gdańsk stał się ważnym punktem dla innowatorów i odbiorców technologii dual-use – powiedział prof. Łukasz Kulas, pełnomocnik rektora PG ds. NATO DIANA.
Docelowo NATO DIANA Living Lab otworzy się na wszystkich innowatorów programu oraz uruchomi pierwsze wizyty zainteresowanych odbiorców końcowych w drugiej połowie 2026 roku – napisał red. Patryk Rosiński – rzecznik prasowy Politechniki Gdańskiej.
Podczas konferencji inaugurującej NATO DIANA Living Lab głos zabierali także m.in.: gen. Andrzej Kowalski; gen. Marcin Górka, Sławomir Pietrzyk – prezes IE-Wireless; Sven Zagała – prezes Resquant; Stephen Kines – współzałożyciel Goldilock; Mateusz Rzymowski – prezes Revobeam.
Oto, co ma do zaoferowania Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna:
– Jesteśmy partnerem dla Politechniki Gdańskiej i dla firmy, która jako jedna z bardzo wielu startujących w konkursie na NATO Diana Living Lab została wskazana – powiedział Mirosław Kamiński – prezes zarządu Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. – I tutaj współpraca zakłada również możliwości po naszej stronie, ponieważ zajmujemy się akceleracją, inkubacją firm różnych branżach. Tak że firmy w zakresie dual use, w zakresie przemysłu kosmicznego są również przedmiotem działalności naszego Gdańskiego Parku Naukowo Technologicznego. No i jesteśmy tutaj w takich relacjach współpracy, żeby szukać wspólnych rozwiązań i jakby tę sferę gospodarki mocno rozwinąć. Opieramy bardzo mocno pomysł na stworzenie takiego laboratorium, gdzie będzie można również poznawać wiele technologii z przemysłu obronnego.
Jako Strefa od wielu lat oferujemy zarówno z jednej strony pomoc publiczną w postaci programów akceleracyjnych, gdzie dajemy wsparcie od 200 do 400 tysięcy złotych. Dajemy również możliwości lokalowe, gdzie też może być to ze wsparciem, ponieważ w ramach pomocy de minimis możemy przekazywać ofertę na poziomie konkurencyjnym, czyli to jest taka pewna forma pomocy publicznej. Wydajemy decyzje o wsparciu, czyli jeżeli już te projekty zaszłyby na taki poziom, że ktoś buduje fabrykę, że chciałby uzyskać zwolnienie podatkowe, to po spełnieniu kryteriów, w ramach Polskiej Strefy Inwestycji, jesteśmy w stanie również w tym zakresie wesprzeć pomysłodawców czy przyszłe firmy – powiedział Mirosław Kamiński – prezes zarządu Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
Kazimierz Netka
Proszę, czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl