Fot. Kazimierz Netka.

Poznaj powozy oraz inny ekwipunek wycieczkowy i jeździecki hrabiów Sierakowskich. Unikatem są m.in. sanie z XVIII wieku, pochodzące z Holandii

Zajrzyjcie do dawnej wozowni szlacheckiego dworu i sprawdźcie, czego ziemianin potrzebował do podróżowania! Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim po rewitalizacji budynku dawnej wozowni 7 lutego 2026 roku o godz. 15.00 otwiera nową wystawę, na której można obejrzeć powozy i akcesoria podróżne z dawnych czasów. To podsumowanie drugiego etapu rewaloryzacji zabytkowego zespołu dworsko – parkowego należącego niegdyś do hrabiów Sierakowskich – zachęca Muzeum Narodowe w Gdańsku.

Wystawa Szlachcic w podróży to kolejny element prezentacji dawnego życia szlachty i ziemiaństwa w Muzeum Tradycji Szlacheckiej, oddziale Muzeum Narodowego w Gdańsku. Jest ukoronowaniem drugiego etapu rewaloryzacji i adaptacji do funkcji muzealnych, turystycznych i rekreacyjnych zabytkowego zespołu dworsko-parkowego w Waplewie Wielkim. Pierwszy etap obejmował rewitalizację pałacu, drugi restaurację wozowni, konserwację bramy wjazdowej wraz z odtworzeniem dekoracji rzeźbiarskich oraz renowację muru oporowego w obrębie podjazdu.

Wozownia jest jednym z wielu budynków gospodarczych majątku zamożnych hrabiów Sierakowskich, a prezentowane w niej eksponaty pokazują, co towarzyszyło powszednim i dalekim podróżom ziemianina.

Źródło ilustracji: Muzeum Narodowe w Gdańsku.

Pierwsza sala nawiązuje do autentycznego charakteru wozowni. Choć nie zachowały się fotografie jej wnętrza, wiadomo, że przechowywano tam zarówno powozy do codziennych wyjazdów, jak i do dalszych podróży. Na ścianach wisiały uprzęże, rzędy końskie (siodła, czapraki), ogłowia (uzdy i wodze), palcaty oraz dyszle, a na półkach stały latarnie powozowe. Dużą atrakcją, szczególnie dla najmłodszych, jest dostępny dla zwiedzających powóz – można do niego wsiąść i „puścić wodze fantazji”.

Druga sala, utrzymana w charakterze ekspozycji muzealnej, prezentuje różnorodne sprzęty podnoszące komfort podróży oraz akcesoria jeździeckie. Długie wojaże, trwające niekiedy kilkanaście dni i niosące ze sobą wiele trudów, stawały się bardziej znośne dzięki starannie zaprojektowanym neseserom, miniaturowym meblom, kufrom i pudłom na kapelusze. Ze względu na bliskie sąsiedztwo wozowni i stajni w tej części wystawy znajdą się również elementy wyposażenia jeździeckiego.

Szczególną ozdobą ekspozycji są zabytkowe sanie z XVIII wieku pochodzące z Holandii, używane niegdyś podczas szlichtady, zabawy polegającej na przejażdżce saniami, odwiedzaniu sąsiadów i przyłączaniu ich do orszaku. Możliwe, że podobne pojazdy znajdowały się także w dobrach waplewskich.

Szlachcic w podróży

Wernisaż wystawy: 7 lutego 2026 (sobota), godz. 15.00

Miejsce: Muzeum Tradycji Szlacheckiej, oddział Muzeum Narodowego w Gdańsku

Adres: Waplewo Wielkie, gmina Stary Targ, powiat sztumski, województwo pomorskie

W dniu wernisażu wstęp wolny

Oto współtwórcy tej wystawy:

Dyrektor Muzeum Narodowego w Gdańsku: Piotr Stasiowski

Kuratorka: Dobromiła Rzyska-Laube

Współpraca ekspercka: Andrzej Novák-Zempliński, Maciej Kraiński, Hanna Polańska

Koordynatorka: Gabriela Brdej

Konserwacja: Kamila Ślefarska, Milan Charytoniuk, Anna Górna, Eugeniusz Panto, Joanna Didik, Catia Viegas Wesołowska

Wypożyczenia: Sławomira Bigaj, Sylwia Parais, Marta Wołyńska, Mirosław Szwabowicz

Koordynacja transportów muzealnych: Anna Wojdat-Zielińska

Koordynacja montażu: Paweł Powirski

Projekt aranżacji: Pattern Recognition (Kinga Duda, Rafał Krzemiński, Grzegorz Wilk)

Identyfikacja wizualna i opracowanie graficzne: Pattern Recognition (Dawid Nguyen Anh)

Wykonanie aranżacji wystawy: Artmontage

Redakcja i korekta: Agnieszka Kochanowska

Promocja: Klaudia Ficak, współpraca: Justyna Sobotka, Paulina Szwaj, Paweł Burian

Tłumaczenia: Anna Zbróg

Digitalizacja: Andrzej Leszczyński, Konrad Królikowski

Współpraca organizacyjna: Marta Cyuńczyk, Mariusz Grym, Małgorzata Maciakowska, Daniel Starzyński, Wojciech Procki, Alfred Szkudlarek, Krzysztof Ruciński.

Źródło informacji: Muzeum Narodowe w Gdańsku.

(K.N.)

Proszę, czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl