Fot. Kazimierz Netka.
Wielkie otwarcie Domu Literatury – pod koniec przyszłego roku
Okolice historycznej Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku są rewitalizowane. Odnawiany jest Sierociniec – obiekt z końca XVII wieku. W tym zespole, składającym się z kilku obiektów, powstanie Dom Literatury. Prace są na końcowym etapie, to znaczy podpisano umowę dotyczącą konkretnych prac budowlanych. Uroczyste podpisanie umowy precyzującej zasady wykonania tego zadania, miało miejsce 3 kwietnia 2026 roku na Dziedzińcu Sierocińca, przy ul. Sierocej 6 w Gdańsku.
Fot. Kazimierz Netka.
W tym wydarzeniu uczestniczyli m.in. Aleksandra Dulkiewicz – prezydent Gdańska; Piotr Grzelak – zastępca prezydenta ds. zrównoważonego rozwoju i gospodarki; Krzysztof Małkowski – dyrektor Dyrekcji Rozbudowy Miasta Gdańska; Elżbieta Foltyniak – dyrektorka Domu Literatury oraz przedstawiciele wykonawcy, m.in. Oskar Barański – prezes zarządu spółki Husaria Development. Spotkanie prowadziła red. Aneta Niezgoda – kierownik Biura Komunikacji Społecznej Dyrekcji Rozbudowy Miasta Gdańska.
Oto nagranie wypowiedzi uczestników tego wydarzenia:
Sierociniec wypowiedzi 3 kwietnia 2026
Źródło nagrania: Kazimierz Netka.
Oto szczegółowe wiadomości, które przekazała nam red. Joanna Bieganowska z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Gdańsku:
Rozpoczyna się III etap przebudowy Zespołu Sierocińca
Gdańsk konsekwentnie realizuje jedną z najważniejszych inwestycji kulturalnych ostatnich lat. Rozpoczyna się przedostatni etap przebudowy historycznego Zespołu Sierocińca przy ul. Sierocej, gdzie powstaje przyszła siedziba Domu Literatury – nowoczesnego centrum życia literackiego. Projekt jest dofinansowany ze środków Unii Europejskiej.
Fot. Kazimierz Netka.
Zespół Sierocińca to jeden z najstarszych zachowanych obiektów w Gdańsku. W ostatnich latach przeprowadzono prace zabezpieczające i konstrukcyjne, w tym wzmocnienie fundamentów i stabilizację budynków.
Obecnie inwestycja wchodzi w etap adaptacji do nowych funkcji. To kolejny krok w procesie przywracania życia temu miejscu i nadania mu nowej roli w przestrzeni miasta.
– Przebudowa Domu Sierocego to jedna z najważniejszych inwestycji, które realizujemy dziś w Gdańsku. Mówimy o najstarszym zachowanym po II wojnie światowej budynku w tej części miasta, którego historia sięga 1699 roku – powiedziała Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska:
Fot. Kazimierz Netka.
– Po dwóch etapach prac, które pozwoliły go uratować i ustabilizować, rozpoczynamy dziś kluczowy etap jego adaptacji. Jest to możliwe dzięki skutecznemu pozyskaniu środków unijnych – 45 mln zł z całkowitej wartości projektu wynoszącej 55 mln zł. W przyszłym roku chcemy otworzyć tu Dom Literatury – przestrzeń dedykowaną twórcom i mieszkańcom, w której będziemy opowiadać o literackim Gdańsku i organizować rezydencje dla pisarzy. To inwestycja, która łączy troskę o dziedzictwo z budowaniem nowoczesnej oferty kulturalnej miasta.
Fot. Kazimierz Netka.
Adaptacja i prace budowlane
W ramach III etapu, którego koszt wyniesie 35 mln zł. wykonane zostaną m.in. nowe konstrukcje stropów z zachowaniem elementów zabytkowych, budowa szybu windowego oraz remont więźby dachowej i pokrycia dachu. Umowa została podpisana z firmą Husaria Development.
Zakres prac obejmuje także konserwację historycznych elementów – posadzek, tynków i sklepień – oraz montaż nowoczesnych instalacji technicznych i wyposażenia.
Zagospodarowany zostanie również teren wokół obiektu – powstaną nowe ciągi piesze, oświetlenie, elementy małej architektury oraz ogród deszczowy.
– Przed nami najbardziej wymagający etap tej inwestycji, który polega na pogodzeniu nowoczesnych rozwiązań z historyczną tkanką budynku. Zakres prac obejmuje m.in. wykonanie nowych konstrukcji stropów, prace konserwatorskie przy posadzkach, tynkach i sklepieniach oraz budowę szybu windowego. Równolegle dostosujemy obiekt do nowych funkcji, tworząc sale wystawiennicze, warsztatowe oraz przestrzeń wielofunkcyjną – mówił Krzysztof Małkowski, dyrektor Dyrekcji Rozbudowy Miasta Gdańska:
Fot. Kazimierz Netka.
– W tego typu projektach kluczowe jest indywidualne podejście i wysoka dyscyplina techniczna, ponieważ nie ma tu rozwiązań standardowych. To właśnie stanowi największe wyzwanie, ale też największą wartość tej realizacji. Zakończenie robót planujemy na lipiec 2027 roku, z odbiorami do września, przy zachowaniu najwyższych standardów współczesnych i poszanowaniu historycznego charakteru obiektu.
– Podpisujemy dziś umowę na realizację projektu, który przekształci siedemnastowieczny obiekt w przestrzeń spotkań, kultury i inspiracji, dostępną zarówno dla mieszkańców, jak i środowisk twórczych. To przykład, że w Gdańsku zabytki nie tylko są chronione, ale także odpowiedzialnie nadawane są im nowe funkcje, z poszanowaniem ich wartości historycznej – mówił Oskar Barański, przedstawiciel firmy Husaria Development, wykonawcy inwestycji:
Fot. Kazimierz Netka.
– Szczególnie istotne jest dla nas to, że inwestycja wspiera odbudowę poczucia wspólnoty i tworzy warunki do dialogu społecznego. Realizacja tego typu projektu to dla nas duże zobowiązanie, ale i zaszczyt. Dziękujemy za okazane zaufanie.
Inwestycja z dofinansowaniem unijnym
Projekt realizowany jest przy wsparciu środków europejskich w ramach programu Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Łączna kwota dofinansowania dla wszystkich etapów wynosi ponad 45 mln zł. A całkowity koszt wszystkich etapów przebudowy to 55 mln zł.
Zakończenie prac budowlanych planowane jest na lipiec 2027 roku, a odbiory inwestycji na wrzesień tego samego roku.
Dom Literatury – nowe miejsce na mapie kultury
Dom Literatury w Gdańsku działa od 2025 roku jako samorządowa instytucja kultury wspierająca środowisko literackie oraz rozwój czytelnictwa. Działania realizowane są przy ul. Długiej 35.
Nowa siedziba przy ul. Sierocej stanie się przestrzenią dla wydarzeń literackich, działań edukacyjnych i współpracy międzynarodowej. Powstaną tu m.in. sala wielofunkcyjna, przestrzenie warsztatowe, czytelnia, archiwum, księgarnia i kawiarnia.
W budynku funkcjonować będzie także Międzynarodowe Centrum Rezydencji im. Güntera Grassa oraz wystawa stała poświęcona literackiemu Gdańskowi.
– W lipcu ubiegłego roku, po kilku latach pracy, oficjalnie powołaliśmy Dom Literatury w Gdańsku. Minione dziewięć miesięcy to intensywne budowanie programu instytucji: zorganizowaliśmy ponad 70 wydarzeń, docierając do przeszło 2 tysięcy odbiorców – czytelników, czytelniczek, autorów i autorek oraz środowiska literackiego. Nawiązaliśmy nowe partnerstwa, wsparliśmy twórców i twórczynie w wyjazdach krajowych i zagranicznych oraz uruchomiliśmy trzy programy rezydencjalne. W najbliższym czasie ogłosimy również program im. Güntera Grassa, a także kolejne inicjatywy skierowane do gości odwiedzających nasze miasto w ramach pobytów twórczych. Ten okres to także jedno z najważniejszych wydarzeń ubiegłego roku – uzyskanie przez Gdańsk tytułu Miasta Literatury UNESCO. Dom Literatury odegrał kluczową rolę w przygotowaniu i sfinalizowaniu aplikacji, dzięki czemu dziś możemy rozwijać nasze działania pod tym szyldem – z myślą o wszystkich osobach piszących i czytających – mówiła Elżbieta Foltyniak, dyrektorka Domu Literatury w Gdańsku:
Fot. Kazimierz Netka.
– Choć obecnie działamy przy ul. Długiej, już teraz konsekwentnie budujemy program dla przyszłej siedziby przy ul. Sierocej. Powstanie tam przestrzeń dla warsztatów edukacyjnych, wydarzeń i festiwali literackich, a także całoroczne międzynarodowe centrum rezydencji twórczych. Zależy nam, by było to miejsce spotkań – wymiany doświadczeń między autorami i autorkami oraz odkrywania Gdańska przez twórców z kraju i zagranicy. Na mieszkanki i mieszkańców czekać będą również kawiarnia, księgarnia oraz przestrzenie wystawiennicze. Szczególnie istotna będzie wystawa stała poświęcona literackiemu Gdańskowi. Obecnie trwa ocena prac konkursowych – otrzymaliśmy aż 20 zgłoszeń z całej Polski, co pokazuje skalę zainteresowania tym projektem. Wyniki ogłosimy 8 maja, a zwycięska koncepcja stanie się podstawą narracji całej ekspozycji. Już dziś zapraszam Państwa do wspólnego uczestnictwa w tym projekcie – zarówno w jego przyszłej odsłonie, jak i podczas wydarzeń, które będą towarzyszyć otwarciu w przyszłym roku.
Kolejny etap już w przygotowaniu
Zwieńczeniem inwestycji będzie etap wyposażenia wnętrz oraz realizacji wystawy stałej. Prace te planowane są do końca 2027 roku.
Po ich zakończeniu Dom Literatury stanie się jednym z najważniejszych ośrodków literackich w Polsce i ważnym punktem na mapie europejskich instytucji kultury – napisała red. Joanna Bieganowska z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Gdańsku.
(K.N.)
Proszę, czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl