Fot. Kazimierz Netka.
Czy Pomorskie stać na to, żeby dawało sobie radę bez wsparcia z innych województw? Przykłady efektywnej współpracy Uczelni Fahrenheita z gospodarką
Fot. Kazimierz Netka.
Od ponad 100 lat, czyli od zaślubin Polski z Bałtykiem, nie było takiego napływu do województwa pomorskiego dużego kapitału, technologii, wiedzy, jaki jest teraz. Firmy z zewnątrz, spoza województwa budują elektrownię jądrową, elektrownie wiatrowe na Bałtyku. To olbrzymi wkład w poprawę egzystencji mieszkańców województwa pomorskiego. Tak samo było zaraz po 10 lutego 1920 roku.
Fot. Kazimierz Netka.
Po II wonie światowej znowu zaistniał napływ kapitału z centrum kraju, a także wiedzy i mądrości, które przynieśli przybysze z obszarów Rzeczypospolitej położonych na wschód (m.in. Kresowianie wschodni – ekspatrianci), na południe i na południowy zachód od Gdańska. Efektem tego były m.in. odbudowa ze zniszczeń wojennych i wybudowanie nieco ponad 50 lat temu Rafinerii Gdańskiej (istniała ona od tamtego czasu pod różnymi nazwami). Dzisiaj, ten zakład państwowy, podobnie jak kilka innych państwowych firm, chce przejąć województwo pomorskie. Można odnieść wrażenie, że niektórzy mieszkańcy województwa pomorskiego usiłują przywłaszczyć sobie to, czego nie stworzyli. W podobnej sytuacji, narażone na przejęcie są inne zakłady, obiekty, tereny. W zasadzie, nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego. Jednak, jest to bardzo niebezpieczne, gdyż powstaje zagrożenie, że przedsiębiorstwa te mogą zostać odizolowane od Polski, zagarnięte przez podmioty niezbyt przyjazne Polsce.
Fot. Kazimierz Netka.
Takie myśli nam nasunęły po wysłuchaniu polityków podczas 8. posiedzenia Konwentu Gospodarczego przy Związku Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita (FarU), zorganizowanego właśnie w Rafinerii Gdańskiej.
Teraz sytuacja jest taka, że znaczna część województwa pomorskiego jest na utrzymaniu gospodarczym, naukowym technologicznym firm, ludzi spoza tych regionów Czy w tych słabszych obszarach brakuje ducha przedsiębiorczości? A może on tam jest tylko sobie drzemie, bo nie musi być aktywny, bo regiony te są „karmione” z zewnątrz i nie musza się wysilać?
Co najwyżej, przywłaszczą sobie jakiś obiekt, teren rozwinięty, jakieś przedsiębiorstwo, wynalazek, a może nawet miasto?
Fot. Kazimierz Netka.
Przykładem symptomu próby przejęcia terenu, bogatego przedsiębiorstwa, może być Rafineria Gdańska, firma rozwijana i wzmacniana przez ludzi bardzo kreatywnych, i po nią co rusz ktoś wyciąga ręce, po jej pieniądze sięga też organizacja, która dla rozwoju Rafinerii ma zasługi prawie żadne a nawet funkcjonuje dzięki Rafinerii Gdańskiej i niedawno odważyła się poprosić o wsparcie, mimo że od siebie daje niewiele; po prostu chce funkcjonować na koszt Rafinerii. Rafineria Gdańska rocznie przekazuje ponad 100 mln zł podatków do lokalnych budżetów, wspierając rozwój infrastruktury i usług publicznych w województwie pomorskim. O tym, że wsparcie jest aż tak wysokie dowiedzieliśmy się podczas 8. posiedzenia Konwentu Gospodarczego przy Związku Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita, zorganizowanego właśnie w Rafinerii Gdańskiej, na Żuławach, których Gdańsk jest stolicą.
Fot. Kazimierz Netka.
Poniżej przedstawiamy przebieg tego posiedzenia, które zatytułowano: Przykłady efektywnej współpracy Uczelni Fahrenheita z gospodarką. Dołączamy nagrania wypowiedzi niektórych uczestników: organizatorów, polityków, naukowców obserwatorów, słuchaczy.
Posiedzenie prowadził i powitał gości dr Zbigniew Canowiecki – przewodniczący Konwentu Gospodarczego przy FarU, prezydent Stowarzyszenia Pracodawcy Pomorza.
Fot. Kazimierz Netka.
Pan przewodniczący poinformował m.in., że organizacje biznesowe podjęły uchwałę by wystąpić z wnioskiem o powołanie komisji śledczej, która zajęłaby się sprawą przejęcia Grupy LOTOS przez ORLEN. Uchwałę taką pan prezydent Zbigniew Canowiecki przekazał na ręce parlamentarzystów: posłanki Magdaleny Sroki oraz posła Jarosława Wałęsy:
Fot. Kazimierz Netka.
Gos zabrał także Jacek Karnowski – wiceminister funduszy i polityki regionalnej.
Fot. Kazimierz Netka.
Pan minister powiedział m.in. że 28 kwietnia odbędzie się pierwsze czytanie w Sejmie projektu ustawy o powołaniu metropolii nad Zatoka Gdańską.
Wypowiadali się również:
Anna Olkowska-Jacyno – wicewojewoda pomorska:
Fot. Kazimierz Netka.
Wypowiedź Anna Olkowska-Jacyno
Mieczysław Struk – marszałek województwa pomorskiego:
Fot. Kazimierz Netka.
prof. Piotr Stepnowski czł. koresp. PAN, przewodniczący Zgromadzenia Związku Uczelni Fahrenheita, rektor Uniwersytetu Gdańskiego:
Fot. Kazimierz Netka.
Adrian Szkudlarski – prezes zarządu Rafinerii Gdańskiej Sp. z o.o – przedstawiając prezentację pt. Rafineria Gdańska dziś i jutro:
Fot. Kazimierz Netka.
Współpracę Rafinerii Gdańskiej i Orlen S.A. z pomorskim światem nauki przedstawiły panie Anna Rodak – reprezentująca Rafinerię Gdańską i Agnieszka Mrówka – reprezentująca Orlen S.A.
Fot. Kazimierz Netka.
O opinię poprosiliśmy również prof. Marka Grzybowskiego – przewodniczącego Polskiego Towarzystwa Nautologicznego, prezesa Bałtyckiego Klastra Morskiego i Kosmicznego:
Polska ma doświadczenia, wiedzę i umiejętności
– Dzisiejsze spotkanie jest ważne, bo wszyscy podkreślali konieczność współpracy biznesu, nauki i administracji i wszyscy mówili, że są braki. Jest potencjał w województwie pomorskim ze strony uczelni, biznesu i administracji ale nie współpracują razem, bo nie tworzy się klastrów. Na Pomorzu nie działają klastry w sposób taki jak to jest na zachodzie, że administracja lub biznes, lub uczelnie wychodzą z pomysłem o wtedy wspólnie ten pomysł realizuje – stwierdził prof. Marek Grzybowski – prezes Bałtyckiego Klastra Morskiego i Kosmicznego, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Nautologicznego:
Fot. Kazimierz Netka.
Jaka jest zaleta działania w klastrze? Wtedy, gdy działają te wszystkie trzy grupy w klastrze, to kumulowane są pieniądze. Polska nie ma zbyt dużo pieniędzy na rozwój innowacji. Natomiast gdy skumulujemy pieniądze administracji, instytucji społecznych, uniwersytetów, politechnik i biznesu to mamy więcej pieniędzy, żeby tworzyć innowacje i przewagi konkurencyjne. Tak robi się na przykład w Norwegii, Finlandii czy Francji.
Właśnie Francja rozwinęła intensywnie przemysł kosmiczny, dlatego że tam nakłady na przemysł kosmiczny były kierowane z kilku źródeł i dlatego Radmor podpisuje z jedną z czołowych firm francuskich umowę o tym, żeby tworzyć wspólnego satelitę. Przy tym, że wiadomo, że w tym satelicie głównie będzie funkcjonowała i zaawansowana będzie technologia francuska, natomiast polska technologia to będzie technologia związana z łącznością satelitarną i naziemną, a więc będzie to tylko ułamek przychodów i ułamek uczestnictwa w produkcie takim jaki jest satelita, więc w produkcie najwyższej jakości.
Oczywiście Polska ma swoje doświadczenia i swoje wiedzę i umiejętności. Mamy takie firmy w klastrze, które mają produkty o najwyższym poziomie technologicznym i wykorzystywane przez przedsiębiorców z innych krajów. Ale nie jest to powszechne. Jeszcze wszystko zależy od tego, co będzie się działo w obszarze inwestycji, głównie publicznych, zamówień publicznych.
Nie możemy rozwijać innowacji w oparciu o inwestycje publiczne. Innowacje muszą być rozwijane w oparciu o inwestycje przedsiębiorstw. I tutaj przed chwilą słyszeliśmy informacje o aktywności dużej w przestrzeni uczelni i szkół zawodowych Rafinerii, ale nic nie było o tym, ile Rafineria i Orlen przeznacza pieniędzy na badania i rozwój, na produkcję innowacji przez uczelnie. Mamy naukowców. Wykształcenia naukowca to jest drogie i długotrwałe i należy dać mu pieniądze po to, żeby on tworzył innowacje i zapewniał w ten sposób przewagi konkurencyjne polskim przedsiębiorcom – powiedział prof. Marek Grzybowski – prezes Bałtyckiego Klastra Morskiego i Kosmicznego, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Nautologicznego.
Oto nagranie wypowiedzi:
Prof. Marek Grzybowski wypowiedź
W drugiej części uczestnicy posiedzenia mieli przyjemność poznać niezwykłe, cenne dokonania naukowców i stan ich komercjalizacji. Przedstawione podczas spotkania w Rafinerii Gdańskiej dokonania naukowców dotycza m.in. medycyny, lecznictwa, sztucznej inteligencji, stosowania proekologicznych materiałów, zagadnień społecznych, prawa. Poniżej przedstawiamy zaczerpnięte z dostarczonej uczestnikom broszury pt. Przykłady efektywnej współpracy Uczelni Fahrenheita z gospodarką. skrócone opisy dokonań naukowców oraz nagrania ich wypowiedzi podczas posiedzenia Konwentu:
PREZENTACJE POSZCZEGÓLNYCH ZESPOŁÓW
Wypowiedź dr Canowiecki prof. Trzonkowski
Limfocyty T regulatorowe – od Nagrody Nobla do leczenia – prof. Piotr Trzonkowski – PolTREG S.A., Gdański Uniwersytet Medyczny
Fot. Kazimierz Netka.
Opis: Wykład przybliżył działalność notowanej na parkiecie głównym GPW spółki Poltreg S.A.. Poltreg to spin-off Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego rozwijająca metodę leczenia limfocytami T regulatorowymi (w 2025 roku przyznano Nagrodę Nobla za ich odkrycie). Terapia ta została po raz pierwszy zastosowana u człowieka w 2008 r. w Gdańsku w leczeniu choroby przeszczep przeciw gospodarzowi po przeszczepie szpiku. Obecnie terapia jest testowana w chorobach autoimmunologicznych. W cukrzycy typu 1 badania dotarły do fazy rejestracji w Europejskiej Agencji Leków (pierwszy lek komórkowy z Europy Środkowej). Jest to terapia platformowa, która może być skuteczna w ponad 70 różnych chorobach autoimmunologicznych człowieka.
Rozwój leku i wprowadzenie go do obrotu czy może to być temat doktoratu wdrożeniowego? – prof. Małgorzata Sznitowska – Gdański Uniwersytet Medyczny; dr Paweł Pietkiewicz – Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A.
Fot. Kazimierz Netka.
Opis: Leki generyczne w postaci proszków inhalacyjnych stanowiły temat dwóch doktoratów wdrożeniowych realizowanych na Wydziale Farmaceutycznym GUMed. Projekty zakończyły się całkowitym sukcesem, ponieważ w Zakładach Farmaceutycznych Medana Polpharma zbudowana została linia produkcyjna dla nowej postaci leku i dwa produkty lecznicze uzyskały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu. Chociaż badania prowadzone we współpracy z GUMed stanowiły podstawę rozwoju nowych produktów i pozwoliły firmie na zdobywanie doświadczenia w nowej formie farmaceutycznej, wdrożenie technologii i produktu nie byłoby możliwe bez intensywnych prac prowadzonych w działach firmy, w tym obejmujących prace instalacyjne, badania kliniczne i przygotowanie dokumentacji rejestracyjnej.
Precyzyjna sztuczna inteligencja w służbie prawa – synergetyczny model współpracy Politechniki Gdańskiej i Lex Secure – prof. Andrzej Czyżewski – Politechnika Gdańska; Kajetan Komar-Komarowski – Lex Secure IA Sp. zo.o., Lex Secure S.A.
Fot. Kazimierz Netka.
Opis: Wspólne wystąpienie prof. Andrzeja Czyżewskiego i mec. Kajetana Komar-Komarowskiego to ilustracja transferu technologii z uczelni do biznesu. Prelegenci prezentują Lex Al – innowacyjny system łączący naukowe podejście do „precyzyjnej sztucznej inteligencji” (wykorzystującej grafy wiedzy i autorską sondę akustyczną) z praktycznym doświadczeniem prawniczym. Projekt ten rewolucjonizuje pracę sądów i administracji poprzez automatyczne, wiarygodne protokołowanie rozpraw oraz asystę prawną w oparciu o automatycznie generowane porady prawne, stanowiąc dowód na to, że polska myśl techniczna wyznacza nowe standardy w cyfryzacji sektora publicznego.
Wpływ zrównoważonych i proekologicznych materiałów oraz nawierzchni asfaltowych na budowę, eksploatację dróg i autostrad – prof. Piotr Jaskuła, Politechnika Gdańska
Fot. Kazimierz Netka.
Opis: W prezentacji omówiono wdrożenia obejmujące: metodę oceny jakości asfaltów na podstawie właściwości mieszanek mineralno-asfaltowych, typowe konstrukcje nawierzchni drogowych, w tym z zastosowaniem asfaltów wysokomodyfikowanych polimerami, oraz wykorzystanie materiałów z recyklingu w warstwach ścieralnych. Przedstawiono również aktualnie wdrożone dokumenty ministerialne „Wymagania i Standardy” z zakresu drogownictwa. Ponadto zaprezentowane będą innowacyjne rozwiązania, w tym modyfikację asfaltów odpadami polimerowymi, technologie antysmogowe redukujące emisję pyłów PM oraz rozwiązania w zakresie ochrony antykorozyjnej wież wiertniczych i wydobywczych.
Uniwersytet Gdański na rzecz inkluzji ekonomicznej i społecznej migrantów – prof. Arkadiusz Modrzejewski – dyrektor Instytutu Politologii UG; Agnieszka Zabłocka – dyrektorka Kancelarii Marszałka Województwa
Fot. Kazimierz Netka.
Opis: Uniwersytet Gdański aktywnie wspiera rozwój gospodarczy regionu, angażując się w działania na rzecz integracji społecznej i ekonomicznej migrantów. UG współpracuje z instytucjami, NGOsami oraz z przedsiębiorcami z Pomorza, oferując im realne wsparcie w obszarze zatrudniania osób z doświadczeniem migracyjnym. Uczelnia dostarcza wiedzy, analiz oraz praktycznych narzędzi, ułatwiających efektywne włączanie migrantów w rynek pracy. Dzięki tym inicjatywom rośnie aktywizacja zawodowa oraz przedsiębiorczość migrantek i migrantów, co przekłada się na dostęp do nowych kompetencji i zasobów dla biznesu.
Przykład efektywnej współpracy Uczelni Fahrenheita z gospodarką na przykładzie projektu REGENESIS – prof. Sylwia Rodziewicz-Motowidło – Uniwersytet Gdański; Arkadiusz Leloch POLBIONICA S.A. – Prof. Sylwia Rodziewicz-Motowidło – kierownik Katedry Chemii Biomedycznej UG; Arkadiusz Leloch, POLBIONICA S.A. Pełnomocnik ds. Jakości
Fot. Kazimierz Netka.
Opis: Współpraca z firmą Polbionica S.A. zaczęła się na styku nauki i biznesu. Równolegle do naturalnej ścieżki naukowej doszliśmy do potrzeby zaangażowania partnera, który potrafi przełożyć idee badawcze na realny produkt. Polbionica to polska firma biotechnologiczna – światowy lider biodruku 3D, twórca bionicznej trzustki i autorskich biomateriałów fotosieciowanych światłem widzialnym, bezpiecznym dla komórek. Dzięki ich zapleczu R&D i doświadczeniu w projektach z zakresu medycyny regeneracyjnej wspólnie przygotowaliśmy i wygraliśmy projekt w konkursie ERANet. W 2025 ruszyła jego realizacja, której efektem będzie implant chrząstki oraz fotosieciujący peptyd w ofercie produktowej Polbioniki – przykład, że skuteczna komercjalizacja to dialog nauki i technologii.
Innowacyjne metody w naukach sądowych – sposób bezinwazyjnego szacowania czasu zgonu, wieku oraz płci biologicznej – prof. Łukasz Balwicki, Gdański Uniwersytet Medyczny, prof. Michał Kaliszan, Gdański Uniwersytet Medyczny, prof. Mattia Pierpaoli, Politechnika Gdańska, prof. Aneta Lewkowicz, Uniwersytet Gdański, mgr Martyna Czarnomska oraz mgr Emilia Gruszczyńska, doktorantki UG. To międzyuczelniany zespół naukowców, który otrzymał Nagrodę FarU.
Wypowiedzi sądy, zgony, zakończenie
Fot. Kazimierz Netka.
Opis: Synergia nauk ścisłych i medycyny sądowej w ramach Związku Uczelni Fahrenheita tworzy nową płaszczyznę dla innowacji technologicznych. Badania interdyscyplinarnego zespołu obejmują opracowanie bezinwazyjnej metody szacowania czasu zgonu oraz wieku i płci biologicznej przy użyciu zaawansowanych technik z zakresu spektroskopii molekularnej. Proponowane rozwiązanie, objęte zgłoszeniem patentowym, wykracza poza ramy laboratoryjne, oferując realny potencjał wdrożeniowy w nowoczesnej praktyce kryminalistycznej. Celem prowadzonych badań jest budowa strategicznych partnerstw i komercjalizacja technologii, która redefiniuje standardy badań sądowych.
Fot. Kazimierz Netka.
Na zakończenie prowadzący spotkanie, dr Zbigniew Canowiecki – przewodniczący Konwentu Gospodarczego przy FarU, prezydent Stowarzyszenia Pracodawcy Pomorza, poinformował, że następne posiedzenie Konwentu odbędzie się w jednej z uczelni artystycznych: Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku lub w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Obydwie te uczelnie zostaną przyjęte do Związku Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita.
Wracając jeszcze do kwestii prób przejęcia ważnych i bogatych państwowych firm przez województwo pomorskie: obawy o to, że owe przedsiębiorstwa mogą zostać odcięte od Polski, nie są bezpodstawne. Taki symptom zamiaru dokonania przywłaszczenia sobie cudzych dzieł, dokonań (nawet symbolicznego zagarnięcia, metodą np. nadania nazwy o charakterze nacjonalistycznym) własności wspólnej, zaistniał zapewne przypadkowo(?) niedaleko Rafinerii Gdańskiej. Podobnie jest odnośnie Gdyni, a także dzieł, które dopiero co powstały, albo których budowa będzie ukończona niebawem.
Kazimierz Netka
Proszę, czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl