Fot. Kazimierz Netka.
Wsparcie realizacji przedsięwzięć, projektów o charakterze dual use – podwójnego wykorzystania, zastosowania, zarówno w czasach pokoju ale też wojny
Fot. Kazimierz Netka.
Nastroje i działania wojenne np. w Europie i na Blisko Wschodzie nie słabną. Żyjemy w niepewności, co będzie z Polską. W takiej sytuacji, swą gotowość do obrony powinno podwyższać nie tylko wojsko, ale również sfera cywilna. Na wzmocnienie społeczeństwa są pieniądze, zapewniane również przez Unię Europejską. Jak z tych zasobów korzystać i na co – poinformowano 24 lipca 2026 roku w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim oraz w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego w Gdańsku, podczas spotkań z samorządowcami, z dziennikarzami i z przedsiębiorcami. Głównym organizatorem był Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
Fot. Kazimierz Netka.
Zarys wsparcia, z zasobów Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) przedstawiono najpierw na briefingu w Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim. Wiedzę przekazali na tym spotkaniu m.in.: Beata Rutkiewicz – wojewoda pomorska; Mieczysław Struk – marszałek województwa pomorskiego; Jakub Jaworowski – członek zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK); Arkadiusz Sułek – prezes zarządu Chrobry S.A. (spółka zarządzająca kapitałem Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, powołana przez państwowy BGK). Konferencję prowadził Krystian Kłos – rzecznik prasowy wojewody pomorskiej.
Fot. Kazimierz Netka.
Oto, co usłyszeliśmy i zobaczyliśmy:
– Dzień dobry państwu, spotykamy się dzisiaj, aby zakomunikować rozpoczęcie kolejnego programu, ale tak naprawdę ta dzisiejsza konferencja i nasze spotkanie tutaj podyktowane jest czymś innym – mówiła Beata Rutkiewicz – wojewoda pomorska:
Fot. Kazimierz Netka.
– Chcemy państwu powiedzieć, że wszyscy konsolidujemy swoje siły i łączymy nasze środki. Łączymy nasze działania po to, aby Polska była bardziej bezpieczna.
Do województwa pomorskiego, przez ostatnie 2 lata ze środków budżetu państwa trafiło 550 milionów złotych, które inwestujemy w bezpieczeństwo. Budujemy miejsca ukrycia. Remontujemy miejsca schronienia, budujemy pierwsze schrony oraz inwestujemy w naszą łączność i zabezpieczenie logistyczne.
Dzisiaj jesteśmy w nowym miejscu, ponieważ do tych środków budżetu państwa dołączają środki Urzędu Marszałkowskiego oraz Banku Gospodarstwa Krajowego. To spowoduje, że przez najbliższe miesiące Polska będzie inwestować w nasze bezpieczeństwo już nie ze zdwojoną siłą, ale ze ztrojoną siłą, więc też będziemy dbać aby te środki trafiły nawet do tych najmniejszych gmin, które wiadomo że ze względów na wyzwania budżetowe, są w dużo trudniejsze sytuacji – powiedziała Beata Rutkiewicz – wojewoda pomorska.
Fot. Kazimierz Netka.
– Szanowni państwo, kontynuując rzeczywiście dokonaliśmy przesunięć w naszym regionalnym programie operacyjnym zwanym Fundusze Europejskie dlaPpomorza 21-27 kwoty blisko 250 milionów euro, które przeznaczamy na tak zwane podwójne zastosowanie, czyli mają służyć cel obronności, a w okresie pokoju i braku takiej konieczności interwencji mogą także służyć osobom cywilnym, społeczeństwu – powiedział Mieczysław Struk – marszałek województwa pomorskiego:
Fot. Kazimierz Netka.
– Zdecydowaliśmy się na przesunięcie tych kwot, przede wszystkim na zadania związane z przygotowaniem jednej drogi ewakuacyjnej, jednego z odcinków drogi 221 Gdańsk – Kościerzyna. Zdecydowaliśmy się także na zakup wielkogabarytowych wagonów. Chcielibyśmy kupić aż 20 takich wagonów, które będą służyć celom ewakuacji, ale także wesprzeć uczelnie wyższe, które pracują nad technologiami dual use, w szczególności Politechnikę Gdańską, myślę także o Uniwersytecie Morskim, ewentualnie o innych ośrodkach badawczo – rozwojowych, które pracują nad prototypami statków bezzałogowych.
Chcę powiedzieć, że z radością witamy także inicjatywę Banku Gospodarstwa Krajowego, który dysponuje środkami z Krajowego Planu Odbudowy, a więc ze środków europejskich. Korzystamy tutaj dość obficie z naszej obecności, z naszego członkostwa w Unii Europejskiej i również do tego programu, o którym za chwilę państwo reprezentujący BGK będą opowiadać, również samorząd województwa będzie składać konkretne wnioski.
W przypadku tego funduszu myślimy o zakupie nawet 10 lokomotyw spalinowo – elektrycznych czyli lokomotyw hybrydowych, które będą właśnie dedykowane dla całej logistyki związanej z organizacją ewakuacji, a także myślimy również o bardzo istotnej drodze, o zainwestowaniu w bardzo konkretną drogę pomiędzy węzłem Lotnisko i węzłem Miszewo, która też usprawni procesy komunikacyjne w tej części Gdańska – poinformował Mieczysław Struk – marszałek województwa pomorskiego.
– Na wstępie chciałem bardzo serdecznie podziękować pani wojewodzie i panu marszałkowi za wspomożenie nas w zorganizowaniu tego spotkania – powiedział Jakub Jaworowski – członek zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego:
Fot. Kazimierz Netka.
– To bardzo ważne, żeby rozmawiać o bezpieczeństwie w kontekście właśnie tego nowego Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności.
Kiedy myślimy o bezpieczeństwie polskim, tradycyjnie myślimy o takich dwóch filarach: po pierwsze o naszych siłach zbrojnych, a po drugie o naszych sojuszach. Natomiast coraz częściej mówi się także o takim trzecim filarze, jakim jest odporność sektora stricte cywilnego. I właśnie po to jest Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności.
Ten fundusz powstał z 5 miliardów euro, które jako Polska wynegocjowaliśmy, żeby Komisja Europejska pozwoliła nam przenieść z KPO, z Zielonej Transformacji Miast, właśnie na te cele zwiększania odporności, na cele dual use; w sumie ponad 23 miliardy złotych, z czego 7 miliardów złotych będzie przeznaczone na wejście kapitałowe w firmy i przedsiębiorstwa, o czym zaraz opowie pan prezes Chrobrego. Pozostałe 16 miliardów to są kredyty i pożyczki, którymi my będziemy administrować jako Bank Gospodarstwa Krajowego. Z tego ponad 11 miliardów pożyczek będzie przeznaczone dla samorządów na bardzo, bardzo korzystnych warunkach, bo będzie to kredyt na 0% do 20 lat i z możliwością umorzeń do 20%. Pozostała część pożyczkowa będzie przeznaczona dla firm.
Jesteśmy tu dzisiaj właśnie po to, żeby rozmawiać z przedstawicielami samorządów, z przedstawicielami firm i zachęcać ich do wzięcia udziału w tym programie. A co można z tego programu sfinansować? To wszystko, co nazywa się dual use, czyli wszystko, co może służyć obywatelom zarówno w czasach pokoju jak i w czasach kryzysu czy wojny.
W przypadku samorządów, to tak jak powiedział pan marszałek, mogą być wybrane drogi, po konsultacji z Ministerstwem Obrony Narodowej, które bada na ile one są przydatne siłom zbrojnym. Mogą być to inwestycje w cyberbezpieczeństwo dla przedsiębiorców, rozwijanie produkcji, która właśnie może być wykorzystywana w czasach i pokoju i kryzysu. Tak że będziemy o tym dzisiaj rozmawiać z przedsiębiorstwami, przedsiębiorcami i samorządowcami. Starać się naświetlić, jak można korzystać z tych środków i zachęcać do tego, żeby jak najszybciej zgłaszać się pod te środki – powiedział Jakub Jaworowski – członek zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego.
– Szanowni państwo, bardzo serdecznie dziękuję za możliwość prezentacji naszego funduszu także tutaj na Pomorzu, w Gdańsku – powiedział Arkadiusz Sułek – prezes zarządu Chrobry S.A.:
Fot. Kazimierz Netka.
– Fundusz bezpieczeństwa i obronności to 23 miliardy na wsparcie zarówno przedsiębiorstw, jak i jednostek samorządu terytorialnego.
Chrobry S.A. odpowiada za część kapitałową, czyli 7 miliardów złotych na wejście kapitałowe w przedsiębiorstwa. Czyni nas to jednym z największych funduszy inwestujących w obronność w Europie.
Fundusz podzielony jest na dwie części. zarówno na część wspierającą startupy, które będzie skalował działalność firm z unikatową technologią. Unikatowe technologie w zakresie dronów, antydronów, systemów ochrony, infrastruktury krytycznej, łączności czy cyberbezpieczaństwa, ale przede wszystkim drugi obszar, który jest na poziomie 6,5 miliarda złotych w inwestycje kapitałowe w przedsiębiorstwach, skalujące ich działalność, budowę nowych miejsc pracy i nowych przedsięwzięć w tym nowych fabryk.
Tutaj na Pomorzu istnieje też możliwość inwestycji przedsiębiorstwa w zakresie stoczniowym, portowym, tak abyśmy mogli znaleźć takie wspólne przedsięwzięcia, które będą służyły zarówno infrastrukturze cywilnej jak i wojskowej, czyli tak zwanej dual use.
Zachęcamy przedsiębiorstwa, które mają unikatowe technologie, unikatowe kompetencje do zgłaszania się do naszego funduszu, tak abyśmy mogli wspólnie ocenić kryteria strategiczne dopasowania tego funduszu do celu do jakich są stworzone, czyli do zwiększenia odporności państwa – powiedział Arkadiusz Sułek – prezes zarządu Chrobry S.A.
Pytania i odpowiedzi
– Jeżeli mówimy o środkach dla samorządów, jest to ponad 11 miliardów złotych, w tej chwili mamy już złożonych wniosków na ponad 2 miliardy złotych – dodał Jakub Jaworowski – członek zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego. I rzeczywiście wpłynęły to nas wnioski z Pomorza, natomiast teraz przed nami cały proces oceniania i dyskusji na temat wdrożenia tego projektu, tak że proszę nam dać jeszcze chwilę czasu.
– Nie wspomniałem wcześniej o kwotach, ale warto o nich powiedzieć – dodał Mieczysław Struk – marszałek województwa pomorskiego. – Mówiłem o zakupie 10 spalinowo – elektrycznych lokomotyw. Koszt wynosi 249 milionów złotych. To są znaczące środki finansowe, ponieważ w tych zasadach, o których tutaj pan prezes wspomniał, na to też bardzo bardzo liczymy, po pierwsze na tę pożyczkę zeroprocentową, udzielaną na 20 lat i oczywiście tego też nie ukrywam, docelowo na 20% umorzenia tejże zaciągniętej pożyczki. No i w drugim przypadku – myślę tutaj o drodze – składamy także wniosek o wartości 251 milionów złotych na realizację drogi o wartości około 400 milionów złotych, która ma łączyć, jak powiedziałem, lotnisko z węzłem Miszewo.
Na Sali Okrągłej zorganizowano spotkanie z samorządowcami. Konferencję tę prowadziła Iwona Kasperowicz – dyrektor Regionu Pomorskiego Banku Gospodarstwa Krajowego.
– Dzień dobry państwu, bardzo dziękuję za to liczne przybycie na dzisiejsze spotkanie, ale jak dowiedziałam, jesteście mocno zaangażowani w budowanie bezpieczeństwa naszego województwa i wtedy, kiedy mówimy o bezpieczeństwie, o ochronie ludności o obronie cywilnej, samorząd zawsze stoi albo prawie zawsze stara się stanąć na wysokości zadania, bo trudności mamy – powiedziała Beata Rutkiewicz – wojewoda pomorska. – To z czym dzisiaj do was przychodzimy, to ja nazywam konsolidacją sił, czyli do środków budżetu państwa, które do naszego województwa już drugi rok w kwocie 550 milionów trafiły i je wykorzystamy, wykorzystujemy, dołączają dzisiaj środki zarówno pana marszałka z różnych innych celów przesunięte na obronność, ale szczególny duży komponent dzisiaj zaproponuje Bank Gospodarstwa Krajowego.
Z mojego punktu widzenia jest to tyle ważne, że ten komponent skierowany jest nie tylko do samorządów, ale również skierowany jest do biznesu.
Państwo wiecie, że my, jako samorząd, jako rząd, sami nie zbudujemy należytej odporności naszego społeczeństwa. Musimy współpracować z innymi gałęziami naszej gospodarki. Bez biznesu, bez małych i średnich przedsiębiorstw i tych większych, to po prostu będzie niemożliwe.
A tam też jest potrzebny zastrzyk, aby szli ramię, ramię z nami, ale z drugiej strony czeka nas pewne wyzwanie w kolejnych latach, bo jeszcze dzisiaj ten strumień finansowy, który płynie z budżetu państwa, czyli od wojewody do państwa, zabezpiecza 100% finansowania zarówno zadań własnych, jak i zadań zleconych. Dzisiaj w wyniku postępowań przetargowych – ja już po trochu zaczynam zauważać, no że są pewne przekroczenia i ze względów też proceduralnych pewnie w niektórych momentach będzie trudno uzupełniać nam te dziury budżetowe, które u was powstaną po przetargach. Ale o tym będziemy rozmawiać przez następne jeszcze dwa tygodnie, będziemy sprawdzać co się dzieje.
Przyszły rok to najprawdopodobniej dofinansowanie spadnie już do 80%. A to będzie wymagało od państwa zabezpieczenia tych co najmniej 20% z innych źródeł. Dlatego tak ważne jest, abyśmy wszyscy razem patrzyli na całość tych środków na rynku, a nie tylko na 100% dofinansowania z budżetu państwa.
Ponieważ ja wiem, że wam trudno się z tym pogodzić, ale dzisiaj bezpieczeństwo, odporność naszego społeczeństwa to jest również zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego i o tym nie możemy zapominać. Ze swojej strony, i wiem – już widzę po waszych twarzach, że wywołałam pewien znak zapytania, jeżeli chodzi o te przetargowe wyniki – deklaruję, że w przeciągu dwóch tygodni, jak już zbierzemy od was wszystkie informacje z wami na online, szybciutko się spotkamy i przekażemy jak będziemy w tej dziedzinie pracować.
Bardzo wam dziękuję. Równolegle odbywa się drugie spotkanie z przedsiębiorcami, ale o tym już powie pan prezes – mówiła do samorządowców Beata Rutkiewicz – wojewoda pomorska.
– Oczywiście, budowa odporności społeczeństwa to jest zadanie dla wszystkich – potwierdził Mieczysław Struk – marszałek województwa pomorskiego. – To nie jest tak, że możemy tylko oczekiwać na to, jakie będą decyzje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, czy też polskiego rządu, niezależnie od tego, jakiego koloru on by był. To jest zadanie wszystkich nas także samorządów terytorialnych bardzo różnych szczebli.
Pani wojewoda wspomniała o tych funduszach, które przekazuje różnym beneficjentom. Nie ukrywam, że samorząd województwa też jest beneficjentem tych środków. Jeśli dzisiaj, w tym roku deklaruje 100% dofinansowania do zgłoszonych projektów, to to jest to wyjątkowe rozwiązanie. Chciałbym, żebyście mieli taką świadomość. To jest wyjątkowe rozwiązanie na mapie regionów polskich.
No ale wiadomo, że pojawiają się fundusze obronne. W związku z tym taki popyt też na te fundusze rośnie. Pojawiają się też firmy, które są na tym zarabiać, więc te kwoty niewątpliwie wzrosną.
Za chwilę pan prezes Jaworowski będzie mówić o BGK, czyli o tym, że BGK jest operatorem pożyczek z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, które mają swoje źródło w Krajowym Planie Odbudowy, a więc korzystamy bardzo obficie naszego członkostwa w Unii Europejskiej i chcemy z tych środków skorzystać na budowę odporności społeczeństwa.
Województwo pomorskie też chce być beneficjentem. Chciałbym, żebyście wiedzieli, że przesunęliśmy znaczące pieniądze w regionalnym programie operacyjnym czyli w Funduszach Europejskich dla Pomorza. I to jest proszę państwa kwota sięgająca 250 milionów euro, która jest dedykowana na różnego rodzaju zadania inwestycyjne, dla bardzo różnych beneficjentów. Niektóre dotyczą kwestii mieszkaniowych. Możecie zwrócić na to też uwagę, jeszcze inne dla strony naukowej, która pracuje nad zadaniami obronnymi, ale też chcemy zakupić 20 wagonów wielkogabarytowych, które będą dedykowane dla potencjalnych działań ewakuacyjnych z terenu choćby aglomeracji trójmiejskiej. Te duże wagony chcemy zakupić w ciągu najbliższych dwóch do trzech lat.
Do tego potrzebujemy 10 spalinowo – elektrycznych, hybrydowych, lokomotyw i tu składamy wniosek także do Banku Gospodarstwa Krajowego żeby z tego funduszu pozyskać środki. Wartość tego projektu to blisko 250 milionów złotych.
Przewidujemy również złożenie wniosku na budowę drogi łączącej lotnisko z węzłem Miszewo. To są kolejne pieniądze. Czy z nich skorzystamy, czy też będziemy to realizować – wszystko zależy od tego, jakimi środkami będziemy dysponować, ale chciałbym się podzielić, panie prezesie, myślę, że to pana może może zainteresować: nawet na poziomie miękkim też nasze samorządy są zainteresowane realizacją części projektów.
Na przykład realizujemy taki projekt horyzontalny wspólnie z organami prowadzącymi zespoły szkół ponadpodstawowych, czyli ze starostami, krótko mówiąc, albo prezydentami miast na prawach grodzkich: kompleksowego, bezpłatnego szkolenia dla uczniów niektórych specjalności: elektronika, mechatronika, mechanicy, elektrycy w zakresie obsługi dronów. To jest bardzo ciekawy projekt. Wiem, że to jedyny taki projekt realizowany horyzontalnie w skali całego województwa. Tam są ograniczenia do 20 kilogramów dron, ale myślę, że doskonale państwo rozumieją, że posiadanie takich umiejętności, takich kompetencji i wyuczenie uczniów, którzy chcą po prostu tego – to jest oczywiście szkolenie dobrowolne – spowoduje, że te umiejętności najprawdopodobniej zostają, zostają do końca życia, a więc starostowie również się włączają w ten proces, nie tylko w proces inwestycyjny, który dofinansowuje pani pani wojewoda.
Wszyscy – jeszcze raz podsumuję to – wszyscy są odpowiedzialni w zakresie budowy odporności, odporności społeczeństwa na zjawiska kryzysowe i obyśmy mieli ich jak najmniej. Jeszcze raz witam pana serdecznie i bardzo dziękuję pani wojewodzie za zorganizowanie dzisiejszego spotkania i państwu za to, że tak licznie w środku lata pojawialiście się tutaj, w Gdańsku. Dziękuję! – powiedział Mieczysław Struk – marszałek województwa pomorskiego.
– Dzisiaj przyjechaliśmy, żeby rozmawiać o Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Kiedy myślimy o naszym bezpieczeństwie, to tradycyjnie myślimy o siłach zbrojnych i o naszych sojuszach, ale jest też trzeci filar i tym filarem jest właśnie sektor cywilny, a w dużej mierze państwo. Dzisiaj na Pomorzu realizowane są strategiczne inwestycje z punktu widzenia państwa, głównie w sektorze energetycznym – przypomniał Jakub Jaworowski – członek zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego:
Fot. Kazimierz Netka.
– Na Pomorzu jest infrastruktura portowa, także kluczowa infrastruktura.
Ale kiedy mówimy o infrastrukturze kluczowej to nie możemy zapominać także o infrastrukturze, która jest także w państwa domenie: chociażby sieci wodno-kanalizacyjne. To także może być cel ataku i dlatego właśnie po to powstał ten fundusz. Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Jak powiedział pan marszałek, ma on swoje źródło w środkach unijnych, w KPO. Udało się rządowi wynegocjować, żeby 5 miliardów euro z Zielonej Transformacji Miast zostało przeniesione właśnie na ten Fundusz Bezpieczeństwa, co oznacza, że na ten fundusz wpłynęły 23 miliardy złotych i on jest właśnie po to, żeby budować tę odporność.
Fundusz dzieli się na takie dwie części. Można go podzielić w ten sposób, że jest część pożyczkowa – jest to 16 miliardów złotych. Część kapitałowa – 7 miliardów złotych – są to wejście kapitałowe w przedsiębiorstwa. O tym mówi pan prezes spółki Chrobry na odrębnym spotkaniu, w tym samym budynku.
Fot. Kazimierz Netka.
My dzisiaj będziemy się koncentrować tutaj na na kredytach, na pożyczkach – na to jest 16 miliardów złotych. Dla samorządów jest to ponad 11 miliardów złotych. Są to bardzo korzystnie oprocentowane pożyczki. O szczegółach będzie mówił tu zaraz dyrektor Kopeć. Ja chciałem tylko bardzo serdecznie państwa zachęcić do sięgania po te środki. Przede wszystkim dlatego że ważny jest cel, na który te środki mają iść, ale także dlatego, że wydaje mi się, uważam, że to jest bardzo korzystne dla samorządów.
Fot. Kazimierz Netka.
Sama procedura będzie zbliżona do Zielonej Transformacji Miast. A wiem, że w województwie pomorskim udzieliliśmy około zdaje się miliarda złotych finansowania na Zieloną Transformację Miast. Tak że jestem przekonany, że jeśli nie wszyscy, to większość z państwa znacie te procedury. Tutaj będziemy starać się utrzymywać się możliwie blisko tak, żeby one były możliwie łatwe.
Tak że jeszcze raz przyłączam się do podziękowań za tak liczne przybycie i zachęcam do sięgania po te środki. A dzisiaj szczególnie zachęcam do zadawania możliwie wielu pytań, żebyśmy wszyscy wyszli stąd wypełni uświadomieni jak korzystać z tych środków – mówił Jakub Jaworowski – członek zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego.
– Bardzo dziękuję panie prezesie i teraz przechodzimy do części merytorycznej. Chciałam zaprosić Michała Kopcia – dyrektora Departamentu Programów Europejskich w Banku Gospodarstwa Krajowego, który przedstawi nam warunki i zasady finansowania – zapowiedziała prowadząca spotkanie Iwona Kasperowicz – dyrektor Regionu Pomorskiego Banku Gospodarstwa Krajowego.
Pani wojewoda i pan marszałek udali się na spotkanie z przedsiębiorcami.
Kazimierz Netka
Proszę, czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl