Fot. Kazimierz Netka.

Jeśli Związek Metropolitalny nie zostanie utworzony 1 stycznia 2027 roku, obszar ten straci ponad 12 milionów złotych. Śląsk miał na utworzenie takiego związku około roku. Województwo pomorskie – zaledwie kilka miesięcy

Fot. Kazimierz Netka.

Rozwijająca się od ponad 100 lat Cywilizacja (Kultura) Mądrości i Wolności stworzyła niemal doskonałe warunki do powstania Metropolii nad Zatoką Gdańską. Takich korzeni nie ma chyba żadne inne miejsce metropolitalne na świecie. Nad Zatoką Gdańską metropolia uzyskała ustawowe podstawy w około 100 lat od pierwszego wielkiego dokonania wspomnianej Cywilizacji: zbudowania Gdyni oraz nadania jej praw miejskich. Ustawa dotycząca powołania związku metropolitalnego ma datę: 31 lipca 2026 roku.

Parlament, prezydent RP nie mieli wątpliwości co do celowości uchwalenia takiej ustawy. Wszak podstawy do istnienia metropolii nad Zatoką Gdańską są niebagatelne, a Cywilizacja (Kultura) Mądrości i Wolności zaczęła je tworzyć już 10 lutego 1920 roku, z chwilą zaślubin Polski z morzem. Powołano wtedy państwową Szkołę Morską w Tczewie (jej kontynuatorem jest Uniwersytet Morski w Gdyni). Potem zbudowano port, stocznię i miasto Gdynia, linia kolejowa na Półwyspie Helskim. To w ciągu kilku lat zrobiła wspomniana Cywilizacja. I nie potrzebowała do tego ani obszaru, ani związku metropolitalnego…

Po II wojnie światowej Cywilizacja (Kultura) Mądrości i Wolności ocalała Żuławy, odbudowywała np. Gdańsk, uczelnie, kulturę, medycynę; tworzyła miejsca pracy, a w lecie 1980 roku Cywilizacja ta dokonała czegoś niezwykłego na skalę świata: rozpoczęła rewitalizację naszej wolności, co ośmieliło wiele narodów świata do podjęcia podobnych wysiłków.

W efekcie, Niemcom nie zabrakło odwagi by obalić mur w Berlinie. Rozpadł się Związek Radziecki, a wiele narodów również na innych kontynentach, biorąc przykład z Polski, z tego co się rozpoczęło w latem 1980 roku w Gdańsku – stolicy Żuław Gdańskich – też zaczęło upominać się o swe suwerenne prawa.

Fot. Kazimierz Netka.

Taka historia to wspaniała podstawa do utworzenia metropolii na obszarze tak zasłużonym dla świata jakim jest Zatoka Gdańska i tereny do niej przyległe.

Najnowsze wydarzenia w zakresie tworzenia metropolii nad Zatoką Gdańską miały miejsce 18 sierpnia 2026 roku, w Uniwersytecie Gdańskim. Tam, najpierw podczas obrad w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Gdańskiego, zapadła jednomyślnie uchwała członków stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot (OM GGS) w ustawowy Związek Metropolitalny (ostatecznej nazwy jeszcze nie podano, w każdym razie podczas konferencji prasowej nie było informacji na ten temat).

Pierwsze wieści na temat decyzji o powołaniu Związku Metropolitalnego miast, gmin, powiatów nad Zatoką Gdańską podano podczas spotkania przed gmachem Biblioteki Głównej Uniwersytetu Gdańskiego. Spotkanie prowadziła red. Natalia Gawlik – zastępca kierownika ds. komunikacji i promocji OM GGS.

Wypowiadali się m.in.: Magdalena Czarzyńska-Jachim – prezydent Miasta Sopotu, prezeska Rady Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot; Aleksandra Dulkiewicz – wiceprezes Rady OM GGS, prezydent Miasta Gdańska; Aleksandra Kosiorek – wiceprezes Rady OMGGS, prezydent Gdyni; Marcin Kaczmarek – starosta powiaty wejherowskiego; Hanna Pruchniewska – burmistrz Pucka.

Potem odbyło się spotkanie w Sali Teatralnej im. Prof. Jerzego Limona w Wydziale Neofilologii Uniwersytetu Gdańskiego. Przybyło tam około 400 osób. Konferencję tę prowadzili red. Izabela Heidrich – dyrektor Biura prezydenta Sopotu i red. Daniel Stenzel – rzecznik prasowy prezydent Gdańska.

Fot. Kazimierz Netka.

Wypowiadali się m.in. prof. Piotr Stepnowski – rektor Uniwersytetu Gdańskiego, czł. koresp. PAN, przewodniczący Zgromadzenia Związku Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita;

Fot. Kazimierz Netka.

Magdalena Czarzyńska-Jachim – prezydentka Sopotu, prezeska Rady Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot, która podczas prezentacji poinformowała m.in. że 31 lipca to dzień, w którym ustawa stała się faktem. Została przeprocedowana przez polski parlament, podpisana przez prezydenta Rzeczpospolitej Polskie i weszła w życie. Musimy mieć świadomość, że to nie jest prosty proces i że nie jesteśmy liczni. W Polsce powstała tylko jedna metropolia przed nami: Górnośląsko – Zagłębiowska.

Chcemy, żeby Rozporządzenie Rady Ministrów weszło w życie w tym roku i żeby ustanowiło powołanie Związku Metropolitalnego od 1 stycznia (2027 roku). A wiecie co się stanie, gdy będzie to 1 luty? Stracimy 12,5 miliona. Bo ta kwota, która jest przypisana na 2027 rok, czyli 150 milionów, jest dzielona na poszczególne miesiące. I każdy miesiąc zwłoki powołania Związku Metropolitalnego to niestety jest konkretna strata czasu i pieniędzy – powiedziała Magdalena Czarzyńska-Jachim – prezydentka Sopotu, prezeska Rady Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot.

Fot. Kazimierz Netka.

Przemawiali też m.in.: Aleksandra Kosiorek – wiceprezes Rady OMGGS, prezydent Gdyni; Maciej Urbanek – wójt gminy Pszczółki; Marcin Kaczmarek – starosta powiaty wejherowskiego; Aleksandra Dulkiewicz – wiceprezes Rady OM GGS, prezydent Miasta Gdańska;

Fot. Kazimierz Netka.

Michał Glaser – prezes Zarządu OMGGS, dyrektor Biura OMGGS.

Oto nagrania wypowiedzi: podczas konferencji prasowej i w trakcie inauguracji spotkania w Sali Teatralnej Uniwersytetu Gdańskiego:

Metropolia nagrania wypowiedzi

Źródło nagrania: Kazimierz Netka.

Istotne wiadomości przekazał też prof. Jakub Szlachetko – doradca zarządu OM GGS, koordynator ds. przekształcenia obszaru metropolitalnego w związek metropolitalny:

Fot. Kazimierz Netka.

Usłyszeliśmy m.in. że o związku metropolitalnym, związku komunalnym specyficznym szczególnie w naszej konurbacji mówiło się już w latach 90. Dawna ustawa o samorządzie gminnym przewidywała taką sposobność. Nie skonsumowano, nie wykorzystano tego. W 2015 roku weszła w życie ustawa o związkach metropolitalnych. Jednak zmiana władz parlamentarnych, zmiana rządu, spowodowały że znowu było fiasko, a nie sukces. Rok 2016 – pierwszy indywidualny projekt ustawy metropolitalnej – fiasko. Rok 2020 –kolejny projekt ustawy metropolitalnej dla Pomorza – również fiasko. 2026 – szanowni pastwo, to jest ewenement, dlatego uczestniczymy wszyscy w procesie historycznym . Po raz pierwszy od transformacji ustrojowej wchodzi szczególna regulacja prawna, która umożliwia stworzenie trudnej, ale niezwykle potrzebnej każdej konurbacji zwłaszcza policentrycznej, formy współpracy, a więc związku metropolitalnego i 18 sierpnia tego roku, kilka godzin temu, walne zebranie członków (OM GGS) podjęło pierwszą czynność prawną, która de facto uruchamia procedurę utworzenia Związku Metropolitalnego, a w kolejnym wydarzeniem, drugim w tej procedurze, są właśnie spotkania informacyjno – konsultacyjne, co bardzo mocno trzeba podkreślić.

Fot. Kazimierz Netka.

Ta ustawa budowana oddolnie, od lat, tak naprawdę tworzy platformę współpracy gmin, a także gmin i powiatów, co już jest ewenementem, dlatego że wspominana przez moich przedmówców ustawa o związku metropolitalnym w województwie śląskim przewiduje związek metropolitalny jako formułę współpracy gmin, pomijając jakże ważne ogniwo w systemie terytorialnym: powiat. Bez powiatu nie da się planować rozwoju, bez powiatu nie można interweniować na rynku pracy, bez powiatu nie da się stworzyć jednolitego, skoordynowanego systemu transportu metropolitalnego. A więc ta ustawa, te błędy które ma poprzedniczka, zdecydowanie widzi. Ta ustawa tworzy związek metropolitalny jako platformę współpracy. Związek metropolitalny to jest również pewien integrator i konsolidator. Wskutek braku ustawy metropolitalnej przez kilkanaście lat, może przez tych kilka dekad, narosło przynajmniej kilka struktur terytorialnych, samorządowych, które pełniły funkcje aglomeracyjne czy metropolitalne. Związek metropolitalny w założeniu może je wszystkie integrować, konsolidować, scalać.

Ta ustawa porządkuje średni szczebel samorządu terytorialnego, konsoliduje, integruje różne struktury, które odpowiadają obecnie za wykonywanie różnych zadań.

Związek metropolitalny działa poprzez dwa organy: zgromadzenie związku metropolitalnego, którego skład tworzą delegaci, a więc wójtowie burmistrzowie, prezydenci miast oraz starostowie a więc organy wykonawcze wybierane. Drugim organem metropolii jest zarząd. Władzę najwyższą związku metropolitalnego pełni Zgromadzenie. To kolejna kwestia, która ogniskuje duże zainteresowanie i uwagę, a więc zasady podejmowania decyzji, uchwał.

Również trzeba podkreślić to, że metropolia to jest zaawansowana formuła współpracy, dająca szerokie możliwości do działania – poinformował prof. Jakub Szlachetko – doradca zarządu OM GGS.

Warto wiedzieć, że o metropolii nad Zatoką Gdańska jest zapis sprzed około 10 lat w opracowaniu pt. „Propozycje regionalnych projektów komplementarnych wobec Koncepcji przygotowania i realizacji inwestycji Port Solidarność – Centralny Port Komunikacyjny dla Rzeczypospolitej Polskiej lata 2018 – 2035”, autorstwa Patryka Wilda – członka Zespołu Doradczego Pełnomocnika Rządu do spraw Centralnego Portu Komunikacyjnego dla Rzeczypospolitej Polskiej koordynującego prace Zespołu w zakresie rozbudowy sieci kolejowej. „Metropolia ujścia Wisły” – taka nazwą figuruje w owym dokumencie. Uwzględniono tam również nową trasę kolejową z Gdańska do Elbląga, niemal równolegle do szosy S7.

Kazimierz Netka

Proszę, czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl