Fot. Kazimierz Netka.

Spółdzielnia Energetyczna Potęgowo ma stać się wzorcem dla całego kraju – przykładem komplementarnego projektowania systemów energetycznych. Tak, aby możliwe było czerpanie jak największych korzyści z różnego rodzaju lokalnych źródeł energii odnawialnej

Budowa elektrowni jądrowej jeszcze na dobre nie wystartowała. Elektrownie wiatrowe na Bałtyku też dopiero zaczynają przysyłać Polsce prąd. Bezpieczeństwu energetycznemu nie sprzyja sytuacja międzynarodowa, bo wojny toczą się i w Europie, i na Bliskim Wschodzie – gdzie są bogate złoża ropy naftowej.

Fot. Kazimierz Netka.

Co w takiej sytuacji zrobić? Najlepiej wziąć energetykę we własne ręce i rozejrzeć się po najbliższej okolicy: skąd możemy uzyskać elektryczność? I tak zrobiono w gminie Potęgowo, oddalonej kilkadziesiąt kilometrów od budowy jądrówki i farm morskich elektrowni wiatrowych. Wspierana przez spółkę Energa Wytwarzanie z Gdańska, gmina Potęgowo znalazła u siebie nie tylko dobre warunki do produkcji prądu, ale też postanowiła wykorzystać lokalne fabryki elektryczności. Dzięki temu gmina Potęgowo staje się w znacznym stopniu niezależna od megawatów pochodzących z odległych źródeł wytwarzania.

Fot. Kazimierz Netka.

Mieliśmy przyjemność uczestniczyć w unikatowym wydarzeniu zainicjowania funkcjonowania Spółdzielni Energetycznej Potęgowo, wprowadzeni w tę problematykę przez red. Andrzeja Lisa-Radomskiego – koordynatora ds. mediów Grupy Energa. Istotę spotkania wyjaśniła też, prowadząc wydarzenie, Katarzyna Kozioł – kierownik Referatu Inwestycji, Gospodarki Przestrzennej i Zamówień Publicznych Gminy Potęgowo, członkini zespołu, który kreuje tworzenie Spółdzielni Energetycznej i wykorzystanie odnawialnych zasobów energii istniejących na terenie wspomnianej jednostki samorządowej:

– Spotykamy się tutaj w celu uroczystego podpisania aktu założycielskiego. Spółdzielni Energetycznej Potęgowo – mówiła Katarzyna Kozioł – kierownik Referatu Inwestycji, Gospodarki Przestrzennej i Zamówień Publicznych Gminy Potęgowo:

Fot. Kazimierz Netka.

 Przede wszystkim chciałam powiedzieć, że witamy w najbardziej zielonej gminie w Polsce. Witamy w gminie Potęgowo pana wiceprezesa zarządu spółki Energa Wytwarzanie Marka Bogackiego, pracowników Energa Wytwarzanie, pana Jarosława Kumięgę – zastępcę dyrektora Departamentu Rozwoju Gospodarczego ds. transformacji energetycznej i gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego. Witam serdecznie mojego szefa, gospodarzy dzisiejszej uroczystości, Dawida Litwina – wójta gminy Potęgowo. Witam przedstawicieli członków spółdzielni energetycznej.

Fot. Kazimierz Netka.

Powitane zostały też inne osoby, obecne na uroczystości.

Szanowni państwo, zebraliśmy się dzisiaj w bardzo ważnym dla nas w dniu, kiedy możemy dokonać uroczystego podpisania aktu założycielskiego Spółdzielni Energetycznej Potęgowo. To wydarzenie jest efektem wielomiesięcznej, ciężkiej, trudnej pracy związanej z wieloma wyzwaniami. Całością tych prac zajmował się zespół powołany przez wójta gminy Potęgowo Zarządzeniem ze stycznia 2024 roku, W tym czasie rozpoczęliśmy też współpracę z naszymi panami ekspertami. Wszystko to dlatego, że w naszej gminie od wielu lat kładziemy nacisk na rozwój energii odnawialnej czy to poprzez działania, inwestycje gminne, czy poprzez wspieranie działań i inwestycji prywatnego biznesu.

Powstanie takiej spółdzielni jest już naturalną po prostu konsekwencją kolejnych naszych. Działań. Dzięki tym działaniom, które podejmujemy, którymi na pewno pochwalić się dzisiaj muszę, jesteśmy w Polsce zauważalni i nagradzani za to, z czego jesteśmy bardzo dumni. Tak samo zresztą jak z dzisiejszego wydarzenia.

Nadszedł czas, żeby zrobić kolejny krok, założyć spółdzielnię energetyczną, która powołana została przede wszystkim do bilansowania rozliczania energii na naszym lokalnym rynku, jednakże to nie wszystko. Spółdzielnia jest powołana też do realizacji ambitnych, badawczo – rozwojowych celów.

Bardzo czujemy się zaszczyceni, że członkiem tej spółdzielni staje się Energa Wytwarzanie jako właściciel elektrowni wodnych.

Dzisiejsze spotkanie proszę państwa podzielone zostało na dwie części. Część oficjalna to będzie oczywiście podpisanie aktu założycielskiego i wystąpienia osób chętnych. Po tej części zaprosimy państwa na kawę i rozmowy kuluarowe, a następnie wybierzemy się do elektrowni wodnej w Poganicach.

Fot. Kazimierz Netka.

Szanowni państwo, nadszedł ten ważny moment, kiedy możemy przystąpić do podpisania Aktu Założycielskiego Spółdzielni Energetycznej Potęgowo – powiedziała pod koniec swego wystąpienia Katarzyna Kozioł – kierownik Referatu Inwestycji, Gospodarki Przestrzennej i Zamówień Publicznych Gminy Potęgowo. – Zapraszam pana Marka Bogackiego – wiceprezesa zarządu Energa Wytwarzanie. Zapraszam pana wójta gminy Potęgowo pana Dawida Litwina, panią Joannę Basiak – dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w w Potęgowie oraz panią Joannę Princ-Gołębiewską – dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Potęgowie.

Fot. Kazimierz Netka.

– Bardzo serdecznie dziękuję. To ważny krok dla rozwoju energetyki, Dziękuję Enerdze Wytwarzanie za obecność w naszej gminie i dostarczenia energii z waszych aktywów, które istnieją na terenie naszej gminy – powiedział po podpisaniu wójt Dawid Litwin.

Fot. Kazimierz Netka.

– Panie wójcie, to dla nas wielki zaszczyt i przyjemność, to początek naprawdę naszej dobrej współpracy na rzecz lokalnej społeczności – odpowiedział Marek Bogacki – wiceprezes spółki Energa Wytwarzanie. – My jako spółka, która jest najbardziej zieloną spółką w kraju, nie możemy nie współpracować z najbardziej zieloną gminą w kraju.

– Szanowni państwo, tak jak wspomniałem, spółka Energa Wytwarzanie odpowiedzialna w grupie Energa za utrzymanie i wytwarzanie energii z odnawialnych źródeł energii czyli z elektrowni słonecznych, wiatrowych oraz wodnych – kontynuował swą wypowiedź Marek Bogacki – wiceprezes spółki Energa Wytwarzanie:

Fot. Kazimierz Netka.

 – To spółka odpowiedzialna, angażuje się w pierwszą bodajże w kraju spółdzielnię energetyczną, gdzie wchodzimy jako członek z aktywem wytwórczym i to aktywem wyjątkowym, bo aktywem stabilnym, czyli z elektrownią wodną.

Jest to właśnie ta nowatorskość i ta nowość na tle już istniejących spółdzielni w kraju. Cieszymy się, że właśnie jest tak progresywną, aktywną i dojrzałą – jeżeli chodzi o świadomość dotyczącą odnawialnych źródła energii gminą zawiązujemy tę współpracę.

Wchodzimy i zaangażujemy się z dwoma małymi elektrowniami wodnymi, które znajdują się na terenie gminy Potęgowo i są to dwie z 44 małych elektrowni wodnych znajdujących się w zasobach Energi Wytwarzanie.

Cieszymy się, że możemy w sposób odpowiedzialny rozpocząć taką współpracę, która będzie służyła bezpieczeństwu ekonomicznemu, ale też bezpieczeństwu dostaw energii elektrycznej dla mieszkańców gminy Potęgowo. Dziękuję bardzo – powiedział Marek Bogacki – wiceprezes spółki Energa Wytwarzanie.

– 16 lipca 2026 to historyczna data dla gminy Potęgowo. To w najbardziej zielonej gminie w Polsce pokazujemy, że trzeba marzyć – mówił Dawid Litwin – wójt gminy Potęgowo:

Fot. Kazimierz Netka.

 – Nie można biernie przechodzić obok tego, co ustawodawca nam daje. Tworzenie spółdzielnie energetycznej ze spółką skarbu państwa, utworzenie spółdzielni energetycznej z Energą Wytwarzanie S.A. o wykorzystanie aktywów zlokalizowanych na rzece Łupawa, a rzeka Łupawa przepływa przez naszą gminę, to myślę, że wzór dla każdego, dla każdego, który nie będzie bał się wykorzystać tego, co daje natura.

My, dzięki aktywom Energii Wytwarzanie wykorzystamy energię elektryczną produkowaną na terenie naszej gminy i dostarczymy do budynków, urządzeń elektrochłonnych. Dostarczymy energię do szkół, do przedszkoli. Każde oświetlenie, każda lampa, każdy komputer, każda oczyszczalnia, przepompownia będzie wykorzystywała energię właśnie produkowaną na terenie naszej gminy.

Zakładamy finansowanie na poziomie około 90%. Bardzo serdecznie dziękuję panu prezesowi i pracownikom Energi Wytwarzanie za współpracę z naszą gminą. Uważam, że jest to pierwsze rozwiązanie tego typu w Polsce. My w gminie Potęgowo nie boimy się marzeń, nie boimy się realizować kolejnych przedsięwzięć.

Kilka lat temu udowodniliśmy, że wykorzystanie OZE, które są zlokalizowane na terenie naszej gminy – w tym przypadku biogazowni – może doprowadzić do oszczędności w portfelach naszych mieszkańców. Wybudowaliśmy sieć ciepłowniczą i podłączyliśmy naszych mieszkańców do sieci ciepłowniczej, obniżając im rachunki za ogrzewanie o 300%.

Od 2019 roku nasi mieszkańcy mają najtańsze ciepło w Polsce, najtańszą wodę użytkową i założenie spółdzielni energetycznej i wykorzystanie know-how z zaplecza Energi Wytwarzanie i tego, co daje nam natura w tym przypadku, będziemy uzależnieni od ilości tej wody, która przepłynie przez elektrownie wodne, również doprowadzą do tego, że będziemy mieli oszczędności i odczują to nasi mieszkańcy.

Zakładamy dalszy rozwój spółdzielni energetycznej. Jesteśmy po spotkaniu członków założycieli. Wybraliśmy prezesa (został nim Nikodem Jędrzejczak), wybraliśmy Radę Nadzorczą i teraz tak naprawdę zaczynamy proces rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Doprowadzimy do tego, że będziemy rozwijać naszą spółdzielnię energetyczną, będziemy zwiększać naszą wiedzę w tym zakresie i będziemy pokazywać, jak wykorzystać to, czego natura nam daje. Jeszcze raz to powiem, ale jestem z tego bardzo dumny, dumny z zaangażowania Energi Wytwarzanie, dumny z zaangażowania moich współpracowników, pani dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury, pani dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej, moich współpracowników z Urzędu Gminy Potęgowo.

Fot. Kazimierz Netka.

Gdyby nie mój wizjonerski punkt spojrzenia na to przedsięwzięcie i gdyby nie zaangażowanie tych wszystkich osób, które wymieniłem, nie moglibyśmy mówić o utworzeniu spółdzielni energetycznej. Jestem dumny z tego przedsięwzięcia, jestem dumny, że mam takich współpracowników – powiedział Dawid Litwin – wójt gminy Potęgowo.

– Właśnie sobie uzmysłowiłem że dosłownie w zeszłym tygodniu popłynął pierwszy prąd z morskich farm elektrowni wiatrowych. Otwarto gigantyczną stację elektroenergetyczną w Choczewie. Budują się magazyny energii – największe w Polsce i chyba w Europie w rejonie starej lokalizacji w rejonie „Żarnowca” – 260 megawatów. Mamy przed nami w perspektywie elektrownię jądrową, która pewnie powstanie. Słowem: wielka transformacja energetyczna w województwie pomorskim tak naprawdę już się dzieje – stwierdził Jarosław Kumięga – zastępca dyrektora Departamentu Rozwoju Gospodarczego ds. transformacji energetycznej i gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego:

Fot. Kazimierz Netka.

 – Jesteśmy tego świadkami, ale dzieje się też dbała transformacja energetyczna na poziomie tym tak zwanych najniższych napięć. Lokalne społeczności energetyczne, które powstają to jest oczywista korzyść dla dla wszystkich. To jest oczywista korzyść dla członków tej spółdzielni. No bo ceny i koszty energii powinny być niższe. To jest korzyść dla systemu elektroenergetycznego – tego właśnie, o którym na początku powiedziałem, bo jeżeli tysiące takich społeczności energetycznych powstanie, to one zwyczajnie odciążą ten system elektroenergetyczny. Zwyczajnie nie będzie trzeba tej energii z najwyższych napięć transportować do nas do domów, do niższych napięć.

No i to jest jeszcze jeden taki ważny aspekt, mianowicie taka świadomość społeczna: jeżeli ktoś jest zainteresowany produkowaniem energii, jeżeli ktoś ma świadomość, że sąsiad mu moc sprzedaje, no tak, jakby wszyscy się tym interesujemy. To zresztą rzeczywiście wójt wspomniał: w Potęgowie się też zadziało jeśli chodzi o asystenta ciepłowniczy. Tutaj chyba nikt nie narzeka na na biogazownię na jakieś odory z tej biogazowni, bo wszyscy wiedzą, że są z tego tytułu korzyści.

A tym bardziej jestem zadowolony z tego, że to co się tutaj dzieje, to podpisanie tego aktu założycielskiego, tak to nazwijmy, to rzeczywiście jest realizacja naszej strategii rozwoju, strategii rozwoju województwa pomorskiego, gdzie w Regionalnych Programie Strategicznym, który się nazywa: „do spraw bezpieczeństwa energetycznego i środowiskowego”, zostało zawarte takie przedsięwzięcie strategiczne, które nazwaliśmy Pomorski archipelag wysp energetycznych. No i z lepszym lub gorszym skutkiem próbujemy realizować to przedsięwzięcie.

Trochę nam skomplikowała ro sprawa sytuacji geopolitycznej: wojny w Ukrainie. Niestety, pewne środki, które były przeznaczone na realizację tego przedsięwzięcia, musiały zostać przesunięte na kwestie dotyczące obronności. No niemniej w dalszym ciągu staramy się wspierać każdymi możliwymi sposobami tego typu inicjatywy i dlatego bardzo się z tego cieszę, że jakby w pewnym sensie realizuje się to co zapisane zostało w strategicznych dokumentach – powiedział Jarosław Kumięga – zastępca dyrektora Departamentu Rozwoju Gospodarczego ds. transformacji energetycznej i gospodarczej w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Pomorskiego.

Oto dodatkowe szczegółowe wiadomości, które przekazało nam Biuro Prasowe Grupy Energa:

Energa Wytwarzanie i Gmina Potęgowo rozwijają lokalną energetykę rozproszoną

Pierwsza spółdzielnia energetyczna z udziałem Energi Wytwarzania staje się faktem. Akt założycielski nowego podmiotu został podpisany wspólnie z Gminą Potęgowo i jej jednostkami – Gminnym Ośrodkiem Kultury oraz Gminną Biblioteką Publiczną. Współpraca przyniesie korzyści zarówno stronie samorządowej, jak i spółce, która w ramach spółdzielni przeznaczy energię wyprodukowaną przez małe elektrownie wodne na potrzeby samorządu.

Fot. Kazimierz Netka.

Spółdzielnia Energetyczna Potęgowo ma stać się przykładem komplementarnego projektowania lokalnych systemów energetycznych w taki sposób, aby możliwe było czerpanie jak największych korzyści z różnego rodzaju lokalnych źródeł energii odnawialnej. W tym przypadku spółdzielnia skorzysta z energii produkowanej przez dwie małe elektrownie wodne Energi Wytwarzania: EW Poganice i EW Łupawę o łącznej mocy zainstalowanej 170 kW, które stanowić będą podstawę energetycznego systemu powstającego podmiotu. Oprócz tego, energię na potrzeby jednostek samorządowych dostarczy też działająca już w gminie Potęgowo fotowoltaika.

– W skali całego kraju małe elektrownie wodne mogą być źródłami o niewielkiej mocy zainstalowanej, ale lokalnie są już w stanie wnieść znaczący wkład w zaspokajanie potrzeb energetycznych polskich gmin. Pamiętajmy, że wiele z tych historycznych obiektów powstało właśnie w tym celu: aby zasilić okoliczne miejscowości czy zakłady. Przeznaczając wyprodukowaną przez nasze hydroelektrownie w Poganicach i Łupawie energię na potrzeby Spółdzielni Energetycznej Potęgowo poniekąd przywracamy im pierwotny charakter. Jednocześnie wspieramy też lokalne bezpieczeństwo energetyczne gminy i pomagamy budować energetykę obywatelską – podkreśla Marek Bogacki, wiceprezes Zarządu Energi Wytwarzania.

Fot. Kazimierz Netka.

Uzupełniający się model

Z uwagi na ich specyficzny profil produkcji oraz dzięki przyjętemu w ramach spółdzielni modelowi jej rozliczania, niewielkie hydroelektrownie spółki doskonale uzupełnią źródła PV gminy w momentach, w których produkcja ze słońca będzie niewystarczająca dla zaspokojenia potrzeb obiektów i jednostek samorządu: budynków urzędowych (w tym Ośrodka Kultury i biblioteki) czy szkół, ale także np. oczyszczalni ścieków. Co więcej, efektem współpracy  stabilnych źródeł, jakimi są małe elektrownie wodne z instalacjami fotowoltaicznymi jest wysoki wskaźnik lokalnej autokonsumpcji sięgający około 80 proc. Pozostałe nadwyżki energii wyprodukowanej przez elektrownie wodne i fotowoltaikę, których na bieżąco nie zużyje spółdzielnia, trafią do systemu elektroenergetycznego. Energia ta w razie zwiększonego zapotrzebowania może być w dużej części na powrót odebrana z sieci elektroenergetycznej bez dodatkowych kosztów.

– Chcemy, aby działalność spółdzielni obejmowała zarówno produkcję i bilansowanie energii, jak i szersze działania na rzecz lokalnej transformacji energetycznej. Planujemy prowadzenie inicjatyw edukacyjnych dotyczących odnawialnych źródeł energii oraz przygotowywanie projektów umożliwiających pozyskiwanie funduszy zewnętrznych. Naszą ambicją jest również utworzenie na terenie gminy Europejskiego Centrum Innowacji Energetycznych – miejsca współpracy samorządu, nauki, przedsiębiorców, sektora energetycznego i mieszkańców, służącego rozwojowi polskich technologii energetycznych oraz upowszechnianiu wiedzy o odnawialnych źródłach energii – mówi Dawid Litwin, wójt Gminy Potęgowo.

Praca elektrowni wodnych w Poganicach i Łupawie na rzecz spółdzielni wpłynie jednocześnie na wzrost ich rentowności dzięki budowie nowego modelu biznesowego opartego o lokalne społeczności energetyczne, ograniczającego wpływ zmiennego rynku energii na te konkretne jednostki.

Lokalny potencjał

Podpisanie aktu założycielskiego to moment oficjalnie inicjujący założenie Spółdzielni Energetycznej Potęgowo. Kolejnymi etapami formalnymi będzie jej rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym, a następnie w Wykazie Spółdzielni Energetycznych prowadzonym przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Według planów czynności te powinny zakończyć się jeszcze w tym roku.

Energa Wytwarzanie intensywnie angażuje się w rozwój polskiej spółdzielczości energetycznej. Najnowszym działaniem w tym kierunku był list intencyjny z gminą Główczyce w sprawie dołączenia spółki do istniejącej już tam spółdzielni. Wcześniej Energa Wytwarzanie podpisała tego typu dokumenty również z gminami Damnica, Pelplin i Starogard Gdański, w których nowe podmioty mają być utworzone od podstaw, z udziałem innych elektrowni wodnych znajdujących się w regionie.

Dla gminy Potęgowo projekt spółdzielni energetycznej wpisuje się z kolei w działania realizowane wspólnie z Samorządem Województwa Pomorskiego w ramach przedsięwzięcia strategicznego „Pomorski Archipelag Wysp Energetycznych”.

Energa Wytwarzanie zarządza łącznie 44 małymi elektrowniami wodnymi, skupionymi w zdecydowanej większości na północy kraju. Ich łączna moc zainstalowana to ok. 40 MW. Oprócz tego, spółka zarządza też największa w Polsce elektrownią przepływową we Włocławku. W pierwszym kwartale 2026 roku wszystkie hydroelektrownie Energi Wytwarzania wyprodukowały łącznie 164 GWh energii tj. więcej, niż w tym samym okresie wygenerowały wszystkie elektrownie wiatrowe, a także farmy fotowoltaiczne  posiadane przez Grupę Energa. W całym roku 2025 produkcja w obszarze hydroenergetyki wyniosła z kolei 519 GWh – był to drugi w kolejności wynik spośród źródeł odnawialnych Grupy.

***

Zawsze aktualne wiadomości na temat Energi z Grupy ORLEN znajdziecie na naszych mediach społecznościowych: LinkedIn, Facebook, a także X.

Grupa Energa to jedna z czterech największych grup energetycznych działających w Polsce. Jest czynnie zaangażowana w transformację polskiego sektora energetycznego, rozwijając potencjał źródeł odnawialnych i modernizując swoją sieć dystrybucyjną. Realizuje też inwestycje w bilansujące aktywa niskoemisyjne, które przyczynią się do zwiększenia bezpieczeństwa dostaw energii i stabilnej pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.

Grupa Energa jest liderem jeśli chodzi o udział OZE w łącznej mocy zainstalowanej wszystkich aktywów wytwórczych – na koniec trzeciego kwartału 2025 roku było to 55 proc. Przez pierwsze trzy kwartały 2025 roku źródła odnawialne Grupy wyprodukowały łącznie ok. 1,1 TWh energii elektrycznej, co stanowiło 46 proc. całej produkcji brutto ze wszystkich źródeł wytwórczych Grupy w tym okresie.

Sieć dystrybucyjna Grupy Energa liczy 200 tys. km i obejmuje swoim zasięgiem ok. ¼ kraju, zasilając ok. 3,4 mln klientów. Aż 1/3 wszystkich OZE działających w Polsce podłączona jest do linii dystrybucyjnych Energi Operatora – to aktywa o łącznej mocy przekraczającej 10 GW. W obszarze dystrybucji Grupa jest też liderem pod względem montażu liczników zdalnego odczytu – na koniec trzeciego kwartału 2025 roku 91 proc. wszystkich odbiorców energii elektrycznej posiadało tego typu urządzenia.

Energa jest częścią Grupy Kapitałowej ORLEN, największej firmy w Europie Środkowo-Wschodniej, prowadzącej działalność na 9 rynkach macierzystych – w Polsce, Czechach, Niemczech, na Litwie, Słowacji, Węgrzech oraz w Kanadzie, Norwegii, Pakistanie i Austrii – poinformowało Biuro Prasowe Grupy Energa.

Fot. Kazimierz Netka.

Warto wiedzieć, że na rzece Łupawie i na sąsiedniej rzece Słupi znajduje się wiele elektrowni wodnych. To prawdziwe „zagłębie” hydroenergetyki o dużych możliwościach rozwoju samorządowych spółdzielni energetycznych – takiej jak ta w gminie Potęgowo.

Fot. Kazimierz Netka.

Jak działa mała elektrownia wodna, uczestnicy uroczystości podpisania Aktu Założycielskiego Spółdzielni Energetycznej Potęgowo, mogli zobaczyć, w miejscowości Poganice, gdzie na rzece Łupawie taka hydroelektrownia funkcjonuje, od dawna. W przeszłości była to siłownia wodna, poruszająca młyn oraz mechanizmy gorzelni.

Więcej wiadomości na temat elektrowni wodnej Poganice znaleźć można na stronie: https://energa-wytwarzanie.pl/nasze-zrodla/male-elektrownie-wodne/20093/poganice .

Kazimierz Netka

Proszę, czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl