Rozpoczyna się ratowanie Wielkiej Alei Lipowej w Gdańsku. Wspaniałe szpalery drzew, posadzone w XVIII wieku, zostaną wzmocnione. Zwężone będą pasy ruchu pojazdów, by zieleń miała więcej miejsca. Sadzone będą europejskie lipy pallidy

Fot. Kazimierz Netka.

Przebudowa i rewaloryzacja jednego z największych w Polsce miejskiego, lipowego szlaku spacerowego

Huragany powalają coraz więcej drzew. Padają nie tylko te najstarsze, ale również młode, silne, zdrowe sztuki. Gdyby przez Gdańsk przeszła taka nawałnica, jaka zdarzyła się w Borach Tucholskich w sierpniu 2017 roku, pewnie zabytkowa Wielka Aleja Lipowa (al. Zwycięstwa i początkowy odcinek al. Grunwaldzkiej między Gdańskiem Błędnikiem, Bramą Oliwską a Wrzeszczem) zostałaby unicestwiona. Najstarsze drzewa tam (między Rondem Ofiar Katynia a skrzyżowaniem ulic: Miszewskiego, Do Studzienki, Grunwaldzka) rosnące liczą około 300 lat.

Ten unikatowy zespół zieleni zabytkowej zostanie wzmocniony. Jak tego dokonać – proponuje Rada Wielkiej Alei Lipowej (RWAL). O najnowszych ustaleniach w tym zakresie poinformowano 22 października 2021 roku.

Fot. Kazimierz Netka.

O zakresie planowanych prac ratunkowych mówili m.in.: Piotr Grzelak – zastępca prezydenta Gdańska ds. zrównoważonego rozwoju; Tomasz Wawrzonek – zastępca dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni (GZDiZ) ds. zarządzania; Janusz Witkowicz – kierownik Działu Zieleni GZDiZ; radna miejska Anna Golędzinowska; radna dzielnicy Aniołki Monika Mazurowska. Przedstawiono wnioski dotyczące koncepcji rewaloryzacji Alei Lipowej oraz stanowisko Rady Wielkiej Alei Lipowej. Mieliśmy przyjemność uczestniczyć w tym wydarzeniu.

Relację ze spotkania, zawierającą wypowiedzi przekazała nam również Joanna Bieganowska z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Gdańsku:

Rewaloryzacja Wielkiej Alei Lipowej

Rada Wielkiej Alei Lipowej zaopiniowała projekt koncepcyjny, który jest podstawą do stworzenia szczegółowego projektu budowlanego i rewaloryzacji Alei. Przetarg na jego powstanie ogłoszony zostanie jeszcze w tym roku.

Podczas briefingu, który odbył się 22 października, Piotr Grzelak, zastępca prezydenta ds. zrównoważonego rozwoju przedstawił szczegóły koncepcji.

Fot. Kazimierz Netka.

– Jesteśmy po wielu posiedzeniach Rady Wielkiej Alei Lipowej, to ostatnie miało charakter wyjątkowy, ponieważ przesądzało o dalszych krokach odnośnie rewaloryzacji Alei. Głównym przedmiotem tego spotkania była koncepcja, która zdeterminuje, w jakim kierunku ta rewaloryzacja będzie przebiegała – mówił podczas konferencji Piotr Grzelak, zastępca prezydenta.

Koncepcja Wielkiej Alei Lipowej została poprzedzona badaniami środowiskowymi, inwentaryzacją drzewostanu, badaniami archeologicznymi oraz opinią konserwatorską sporządzoną przez prof. Katarzynę Rozmarynowską, specjalistkę w dziedzinie architektury krajobrazu i historii sztuki ogrodowej.

Założenia projektu koncepcyjnego

Fot. Kazimierz Netka.

Podczas posiedzenia Rady WAL przedyskutowano zagadnienia zawarte w projekcie koncepcyjnym. Były to: rozwiązania komunikacyjne wynikające z analizy ruchu, wprowadzenie ruchu pieszego między szpalerami lip, sposób postępowania z istniejącymi drzewami, poprawa warunków środowiskowych, sposób rewaloryzacji Alei oraz gatunku i odmiany nasadzeń uzupełniających.

– Ważny element jest przywrócenie Alei, jej historycznej funkcji społecznej. Dawniej WAL była miejscem spacerów i spotkań mieszkańców Gdańska i chcemy, by znów zaczęła pełnić tę rolę. Temu służyć ma wytyczenie ścieżki spacerowej na odcinku od Opery Bałtyckiej do ul. Traugutta i w rejonie pomnika Gralatha od ul. Smoluchowskiego do ul. Skłodowskiej-Curie – mówił prezydent Piotr Grzelak.

W projekcie wskazane zostały zalecenia odnośnie zmiany układu drogowego w sąsiedztwie Wielkiej Alei Lipowej poprzez ograniczenia liczby lub zawężenia pasów ruchu al. Zwycięstwa w kierunku centrum oraz Traktu Konnego. Celem jest zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej dostępnej dla rosnących tam drzew. Rada zarekomendowała rozwiązanie, które zakłada zawężenie pasów ruchu – ich liczba pozostanie bez zmian.

Fot. Kazimierz Netka.

Projekt koncepcyjny zawiera także sposoby pielęgnacji lip, część z nich została zaszczepiona m.in. zastosowana została mikrobiologiczna rewitalizacja strefy korzeniowej drzew, a kolejne otrzymają szczepionki w przyszłym roku. Są tam zawarte także wytyczne dotyczące nasadzeń uzupełniających.

– Koncepcja rewaloryzacji WAL ma poparcie Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który również zasiada w Radzie. Konserwator, sposób rewaloryzacji alei ocenia jako prowadzony w sposób wzorcowy. Wsparcie mamy też ze strony prof. Katarzyny Rozmarynowskiej, eksperta miedzy innymi właśnie w dziedzinie konserwacji zabytkowej zieleni w miastach – informował podczas konferencji prezydent Grzelak.

Pielęgnacja zieleni

– W projekcie koncepcyjnym rewaloryzacji Wielkiej Alei Lipowej mowa jest m.in. o nasadzeniach, które uzupełnią istniejący drzewostan. Gatunkiem, który będzie wykorzystywany do tego celu, będzie lipa z odmiany „Pallida”. Z jednej strony jest to gatunek zgodny z historycznym składem WAL, czyli lipami holenderskimi. Z drugiej jego zaletą jest odporność na trudne warunki bytowe, przede wszystkim na problemy z dostępem do wody – mówił podczas konferencji Janusz Witkowicz, kierownik Działu Zieleni GZDiZ.

Koncepcja rewaloryzacji WAL zakłada m.in. wprowadzenie niskiej roślinności okrywowej – bylin, traw i paproci. Ich nasadzenia zwiększą różnorodność flory glebowej i poprawią wilgotność gleby.

Fot. Kazimierz Netka.

– Chcemy poprawić warunki środowiskowe dla lip, przede wszystkim pod względem zmniejszenia zasolenia gleby. Tu pomocne będzie wprowadzenie roślinności okrywowej w postaci żywopłotów posadzonych wzdłuż ulicy – dodał Janusz Witkowicz.

W planie na 2022 r. Gdański Zarząd Dróg i Zieleni na działania związane z pracami w Wielkiej Alei Lipowej przewidziało 4, 5 mln zł, w planach na  rok 2023 r. ponad 5 mln.

Więcej miejsca dla drzew

Podczas prac nad koncepcją rewaloryzacji Wielkiej Alei Lipowej trzeba było wziąć także pod uwagę modyfikację układu drogowego. W tym celu wykonana została analiza ruchu.

– Analiza komunikacyjna miała odpowiedzieć na pytanie, jakie możliwości ograniczeń w infrastrukturze drogowej są możliwe, aby uzyskać jak najlepszy efekt. Objęła odcinek od skrzyżowania Grunwaldzka, Miszewskiego. Do Studzienki, aż do Ronda Ofiar Katynia i  była prowadzona dla szczytu porannego i popołudniowego – informował Tomasz Wawrzonek, zastępca dyrektora GZDiZ.

Analiza uwzględniała prognozy natężenia ruchu drogowego w ciągu najbliższych  lat. Po zapoznaniu się z wynikami analizy Rada Wielkiej Alei Lipowej zaakceptowała wariant zwiększenia terenów zieleni poprzez zawężenie, a nie likwidację pasów al. Zwycięstwa. Pasy ruchu zostaną zawężone z 3,5 do 3 metrów szerokości. Pozwoli to na zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej dla drzew. Dziś odległość między drzewami a krawędzią jezdni to 1 – 1,5 metra. Po zmianach będzie to 2,5 – 3 m.

Społeczny aspekt Alei

Fot. Kazimierz Netka.

–  Wielka Aleja to potencjalny zielony salon Gdańska, ale potrzeba wielowątkowej strategii, a nie jedynie doraźnej polityki w zakresie pielęgnacji zieleni. Stąd praca Rady Wielkiej Alei Lipowej – mówiła radna Anna Golędzinowska. – To co dla mnie ważne to przywrócenie społecznego charakteru tego zielonego salonu, jednocześnie bez negatywnego wpływu na zmotoryzowanych użytkowników tej drogi.

Fot. Kazimierz Netka.

– Dla Rady Dzielnicy Aniołki szczególnie ważny jest aspekt społeczny. Mamy nadzieję, że Aleja będzie taką zieloną osnową, na której będziemy rozwijać wątki historyczne, przyrodnicze i właśnie społeczne. Jesteśmy przekonani, że dzięki rewitalizacji i wprowadzeniu choćby żywopłotów zmniejszających hałas, zachęcimy mieszkańców do eksploracji alei i otaczających ją terenów – mówiła Monika Mazurowska – radna Dzielnicy Aniołki.

Fot. Kazimierz Netka.

Wiele drzew rosnących w rejonie dzisiejszego mostu Błędnik oraz w czterorzędowej Wielkiej Alei Lipowej zostało zniszczonych podczas wojen. Dużo wycięli np. żołnierze armii napoleońskiej, którzy przebywali w Gdańsku w latach 1807 -1813. Potem przybyły wojska rosyjskie i też brały opał z tego żywego magazynu. Wojska pruskie cięły tę zieleń również dlatego, by lepiej widzieć, kto się zbliża. Teraz Wielka Aleja Lipowa licząca około 650 drzew (posadzono ponad 1400; niemal 300 istnieje od czasów powstania alei), cierpi m.in. z powodu ruchu samochodów, zasolenia, ale również ze starości. Przewiduje się, że co roku WAL tracić będzie kilka drzew z powodu ich starości. Posadzonych zostanie znacznie więcej.

Kazimierz Netka

Czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.