Fot. PM, z zasobów WMBPG.
Gala IX edycji Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza” za rok 2025. Chyba już czas skończyć z dyskryminacjami na tle etnicznym, narodowościowym, kulturowym itp., wprowadzając, oprócz kaszubskiej, także inne kategorie, czyli nagrody również dla społeczności np. żuławskiej, kociewskiej, pomezańskiej, borowiackiej, żydowskiej, kresowej – ekspatrianckiej, ukraińskiej, tatarskiej oraz dla wielu innych? Może też wypadałoby zmienić nazwę na np.: Nagroda Literacka Województwa Pomorskiego?
Wszechświat literami malowany
W czwartkowy wieczór 22 października 2026, w Centrum św. Jana, poznamy tegorocznych laureatów Pomorskiej Nagrody Literackiej. Dowiemy się spod czyjego pióra wyszła Literacka Książka Roku, kto napisał Pomorską Książkę Roku, poznamy ulubioną lekturę czytelników – wyłonioną w plebiscycie publiczności. Będzie to święto literatury z Pomorza – poinformowała Barbara Blacharska – starszy specjalista ds. promocji, sekretarz Pomorskiej Nagrody Literackiej w Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku (WMBPG):
Pomorska Nagroda Literacka od niemal dekady zwraca uwagę na najważniejsze publikacje związane z regionem. Z całej historii PNL i corocznych nominacji – nagroda wręczana jest od 2018 roku – uzbierała się już solidna biblioteczka lektur złożona z wartościowych, ważnych książek, które ukazują spektrum życia literackiego i twórczości pomorskich autorów i autorek.
Podczas gali wręczona zostanie również Nagroda za Całokształt Pracy Literackiej oraz Kaszubska Nagroda Literacka „Wiatr od morza” za twórczość w języku kaszubskim.
Wieczór będzie okazją do spotkania z nominowanymi i/lub nagrodzonymi. Galę poprowadzi Michał Piotrowski. Fragmenty utworów przeczyta Małgorzata Brajner – aktorka Teatru Wybrzeże. Oprawę muzyczną zapewni Dariusz Herbasz.
Fot. PM, z zasobów WMBPG.
Obrady jury po wieczorze literackim z nominowanymi musiały być ciekawe – można wnioskować po różnorodnej liście i odmiennych walorach każdej z książek.
Jako najważniejsze publikacje 2025 roku uznano wszak jednocześnie: książkę literaturoznawczą; biografię artysty totalnego i ilustratora, a jednocześnie i podróżnika; opowieść o kobiecie światowej, dalej: tekst o śmierci i mieście poetycką prozą; a także mroczną prozę gatunkową. A w drugiej kategorii: leksykon druków ulotnych; pracę naukową, która bazuje na zbiorze rysunków inwentaryzacyjnych i szkiców; reportaż żuławski oraz monografię o architekturze.
Oto wyłonieni nominowani, po miesiącach obrad jury w składzie: dr Katarzyna Banucha, Dagny Kurdwanowska, prof. dr hab. Edmund Kizik, dr hab. prof. UG Katarzyna Szalewska oraz przewodniczący Władysław Zawistowski, autorzy i autorki:
Literacka Książka Roku
– Stefan Chwin „Gombrowicz i dusza polska”, Tytuł
– Marek Górlikowski „Ilustrator. Przygody ojca Koziołka Matołka tylko dla dorosłych”, ZNAK
– Monika Ksieniewicz-Mil „Mira. Kobieta światowa. Opowieść o Mirze Michałowskiej”, W.A.B.
– Diana Lenart „Mitochondrium”, Części Proste
– Maciej Siembieda „Gołoborze”, ZNAK
Pomorska Książka Roku
– Aneta Kwiatkowska „Ulotne Wolne Miasto Gdańsk. Leksykon”, Fundacja Terytoria Książki
– Piotr Lasek i Wojciech Wółkowski, „Conrada Steinbrechta pruskie zamki biskupie i kapitulne”, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Wydział Architektury Politechnika Warszawska
– Tomasz Słomczyński „Delta. Przez Żuławy”, Czarne
– Magdalena Staręga „Uśpione miasto: Gdańsk i jego architektura w latach 1793–1862”, słowo/obraz terytoria
Nagroda ufundowana została przez Samorząd Województwa Pomorskiego, by wspierać rozwój literatury w regionie, promować tutejszych twórców i twórczynie, a także nagłaśniać wątki i tematy istotne dla kultury Pomorza – oraz Pomorze jako ciekawy motyw literacki.
Operatorem nagrody jest Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku, odpowiedzialna nie tylko za jej organizację, ale też docierająca z nominowanymi książkami do szerokiego grona odbiorców i na co dzień wzmacniająca dyskusje otaczające pomorskie publikacje. Współorganizatorem gali jest Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku.
Po części oficjalnej galę uświetni występ Renaty Przemyk. Artystka tym koncertem zapowiada swój nowy album, którego zwiastunem jest utwór pt. „Biegnę”. Piosenka otwiera kolejny rozdział w jej twórczości – osobisty, skupiony i uważny. „Biegnę” można czytać jak film drogi. To opowieść o podążaniu własnym szlakiem, we własnym tempie, bez oglądania się na cudze mapy. O próbie zsynchronizowania się z rytmem ciała, myśli i natury. O momentach, w których życie przygniata intensywnością tak bardzo, że najprościej byłoby się w sobie schować – i o tym, że odpowiedzią bywa oddech. Renata Przemyk chętnie podejmuje wyzwania i ma odwagę iść pod prąd. Jej piosenki śpiewane z potrzeby serca i całym sercem stawały się przebojami. Kolejne pokolenie śpiewa razem z nią „Babę zesłał bóg” czy „Kochaną”. Wymyka się szufladkom i zbyt ciasnym dla niej definicjom, z powodzeniem łączy style i gatunki muzyczne. Jej charakterystyczny mocny głos sprawia, że trudno ją pomylić z kimkolwiek innym.
Na galę obowiązują potwierdzone zaproszenia. Zaproszenie można będzie otrzymać w czytelni Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku (Targ Rakowy 5/6) w dniach 19-21 października 2026, w godzinach pracy biblioteki. Liczba zaproszeń jest ograniczona – napisała Barbara Blacharska – starszy specjalista ds. promocji, sekretarz Pomorskiej Nagrody Literackiej w Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku.
(K.N.)
Proszę, czytaj również na portalu: Pulsarowy.pl